جغرافیای اجتماعی شهری

جغرافیای اجتماعی شهری

تحلیل ساختاری پیشران‌های کلیدی مدیریت یکپارچه شهری در شهرهای ساحلی با رویکرد آینده‌نگر (مطالعۀ موردی: شهر بندری بوشهر)

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی (کاربردی - توسعه ای)

نویسندگان
1 دانشجوی مقطع دکتری تخصصی رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد
2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران
3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
4 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.
10.22103/JUSG.2027.2199
چکیده
مقدمه: شهرهای ساحلی به‌دلیل تداخل کارکردهای بندری–اقتصادی، گردشگری و سکونتی و نیز حساسیت‌های محیطی و مخاطرات، با پیچیدگی نهادی مواجه‌اند؛ ازاین‌رو مدیریت یکپارچه شهری برای هماهنگی بین‌بخشی ضروری است. این پژوهش پیشران‌های کلیدی مدیریت یکپارچه شهری در بندر بوشهر را با رویکرد آینده‌پژوهی تحلیل می‌کند.
داده و روش: پژوهش کاربردی و توصیفی–تحلیلی است. داده‌ها از مطالعات اسنادی و نظرخواهی از 25 خبره گردآوری شد. ابتدا 59 متغیر در 8 بعد شناسایی و پس از پالایش، 25 متغیر نهایی انتخاب شد. سپس ماتریس اثرات متقاطع 25×25 تشکیل و با نرم‌افزار میک مک تحلیل شد.
یافته‌ها: در اثرات مستقیم، "حکمرانی شهری "با نفوذ 56 مهم‌ترین پیشران بود. "کاربری اراضی "و "تاب‌آوری شهری "هرکدام با نفوذ 51، "سیاست‌های توسعه ساحلی" با 50 و «اقتصاد "با 48 در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. از نظر وابستگی، "کاربری اراضی" با 53 و "تاب‌آوری" با 52 بیشترین اثرپذیری را نشان دادند و "اقتصاد بندری"، "گردشگری ساحلی" و "کیفیت زیرساخت‌ها" هرکدام وابستگی 50 داشتند. مجموع امتیازات نفوذ/وابستگی 1037 به‌دست آمد. مقایسه اثرات مستقیم و غیرمستقیم، "تغییر رتبه صفر" و "پایداری ساختاری 100%" را نشان داد.
نتیجه‌گیری: ساختار سیستم مدیریت شهری بوشهر بیش از هر چیز به اصلاحات نهادی و تقویت حکمرانی یکپارچه وابسته است. تمرکز سیاستی باید بر (1) بازآرایی سازوکارهای حکمرانی و هماهنگی بین‌سازمانی در مدیریت ساحلی، (2) کنترل و هدایت کاربری اراضی و کاهش تعارضات فضایی، (3) ارتقای تاب‌آوری شهری در برابر مخاطرات ساحلی، و (4) هم‌راستاسازی توسعه اقتصادی بندری–گردشگری با الزامات محیط‌زیستی استوار شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 فروردین 1406

  • تاریخ دریافت 25 فروردین 1405
  • تاریخ بازنگری 22 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 29 مرداد 1405