تبیین و تحلیل اصول و معیارهای شهر آرمانی از دیدگاه شهروندان شیرازی (مطالعۀ موردی: مناطق 6 و 7)

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی (کاربردی - توسعه ای)

نویسندگان

گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز

10.22103/jusg.2026.2187

چکیده

مقدمه: در طول تاریخ، مفهوم شهر آرمانی از سوی فیلسوفان به عنوان الگویی مطلوب برای ارتقای کیفیت زندگی شهروندان مطرح شده است. هدف این پژوهش تبیین اصول و معیارهای شهر آرمانی از منظر شهروندان شیرازی در دو منطقه برخوردار (منطقه 6) و کم‌برخودار (منطقه 7) بر اساس الگوی برنامه‌ریزی از پایین به بالا است.
داده و روش: روش تحقیق این پژوهش ترکیبی است. در گام اول، مضامین کیفی در مناطق 6 و 7 جمع‌آوری و با بهره‌گیری از نرم‌افزار Maxqda سازه نظری این پژوهش ترسیم گردید. در ادامه شاخص‌های استخراج شده از طریق پرسشنامه‌ها مورد بررسی قرار گرفته و فرایند تحلیل عاملی تأییدی با نرم‌افزار LISREL انجام شد.
یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهدکه شهر آرمانی از دیدگاه شهروندان شامل ابعاد کالبدی، اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، ذهنی-روانی، سیاسی، حمل‌ونقل و زیست‌محیطی است؛ بطوریکه در منطقه۶ (منطقه برخوردار) معیارهای اجتماعی-فرهنگی، ذهنی-روانی و حمل‌‌و‌نقل بیشترین سهم تصور شهروندان از شهر آرمانی را به خود اختصاص داده است؛ در حالیکه در منطقه ۷ (منطقه کم-برخوردار) ابعاد اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی و زیست محیطی برجسته‌تر بوده و به عنوان معیارهای مهم در تحقق شهر آرمانی در ذهن شهروندان این منطقه اهمیت دارد.
نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش بر این یافته مهم تاکید دارد که تفاوت معیارهای شهر آرمانی از منظر شهروندان دو منطقه شهر شیراز وابسته به کمبودها یا نبودهایی است که در زندگی شخصی و فضاهای عمومی ساکنین این مناطق مشهود است. به عبارت دیگر در حالیکه شهروند ساکن در منطقه 6 تصور ایده‌آلی از آزادی اجتماعی و تنوع تفریحات دارند، ادراک شهروند ساکن در منطقه 7 از یک شهر آرمانی، ارزانی کالاها و وجود یک اقتصاد پویا و اشتغال‌زا است. این یافته‌ها می‌تواند به عنوان راهنمایی برای برنامه‌ریزان شهری باشد که فرایند تهیه طرح‌های توسعه شهری را نه بر مبنای ضوابط پیشنهادی مراجع بالادست، بلکه بر اساس شرایط زمینه‌ای و جغرافیای اجتماعی شهرها تنظیم کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 01 مهر 1405
  • تاریخ دریافت: 26 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری: 26 دی 1404
  • تاریخ پذیرش: 29 بهمن 1404