تحلیل جامعه‌شناختی رابطه بین احساس امنیت اجتماعی و بزهکاری در جامعه شهری قزوین (موردمطالعه: نوجوانان 19-15 سال)

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی (کاربردی - توسعه ای)

نویسنده

دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

10.22103/jusg.2026.2179

چکیده

مقدمه: بزهکاری نوجوانان یکی از ناهنجاری‌های اجتماعی است که امروزه به اشکال مختلف و وسیع‌تری در سطح جهان رو به افزایش است. از آنجایی که نوجوانان آینده سازان هر جامعه‌ای هستند، توجه به این قشر در معرض آسیب، بسیار ضروری است. در این راستا، پژوهش حاضر نیز با هدف بررسی جامعه‌شناختی رابطه احساس امنیت اجتماعی و بزهکاری در بین نوجوانان شهر قزوین انجام شده است.
داده و روش: روش تحقیق به کار رفته در این پژوهش، پیمایش بوده و جامعه آماری آن را نوجوانان 19-15 سال شهر قزوین به تعداد 24318 نفر تشکیل می دهند و 380 نفر از آن‌ها به عنوان نمونه آماری پژوهش از طریق فرمول کوکران انتخاب گردیدند. شیوه نمونه‌گیری از نوع طبقه‌ای تصادفی متناسب با حجم بوده است. ابزار گردآوری پرسشنامه بوده و کلیه اطلاعات پژوهش از طریق پرسشنامه جمع آوری و توسط نرم افزار SPSS، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: نتایج آزمون همبستگی نشان داد که رابطه خطی بین سازه احساس امنیت اجتماعی و تمامی مولفه‌های آن، شامل امنیت جانی، امنیت مالی، امنیت شغلی، امنیت قضایی و امنیت روانی با متغیر بزهکاری با اطمینان 99 درصد و در سطح معناداری کمتر از 01/0 معنادار بوده است. نتایج تحلیل رگرسیونی چند متغیره نیز نشان داد که متغیرهای مستقل حاضر در مدل رگرسیونی توانسته‌اند 2/44 درصد از تغییرات متغیر وابسته بزهکاری را تبیین نمایند.
نتیجه‌گیری: احساس امنیت اجتماعی به‌عنوان یکی از عوامل مؤثر در پیشگیری از بزهکاری نوجوانان نقش حیاتی دارد. زمانی که نوجوانان احساس کنند که در یک محیط امن و حمایتی زندگی می‌کنند، احتمال بروز رفتارهای انحرافی و بزهکاری کاهش می‌یابد. از سوی دیگر، در جوامعی که احساس ناامنی و بی‌پناهی غالب است، نوجوانان بیشتر در معرض خطر بزهکاری قرار می‌گیرند. بنابراین، ایجاد شرایط امن اجتماعی از طریق تقویت نهادهای خانواده، مدارس، و سایر نهادهای دولتی می‌تواند به کاهش بزهکاری نوجوانان یاری رساند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات