مدیریت بحران زلزله با محوریت تخلیه اضطراری در محلۀ پامنار بافت قدیم شهر کرمان

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی (کاربردی - توسعه ای)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مخاطرات محیطی، گروه جغرافیا، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 دانشیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

10.22103/jusg.2026.2178

چکیده

مقدمه: تخلیّه‌‌ی اضطراری افراد نجات یافته از بلایا که در منطقه تحت تأثیر مخاطره واقع شده‌‌اند، یکی از راهبردهای عمومی و فعّالیّت‌‌های اصلی در مدیریت بحران ناشی از حوادث غیرمترقّبه به شمار می رود و از نخستین مراحل مدیریت بحران به شمار می‌‌رود که باید در کمترین زمان ممکن انجام شود، چراکه سرعت در جابه جا کردن آسیب‌‌دیدگان، می‌‌تواند تأثیر بسزایی در کاهش نرخ مرگ ومیر ناشی از وقوع مخاطره داشته باشد. لذا هدف این تحقیق مدیریت بحران زلزله با محوریت تخلیه اضطراری در محله پامنار بافت قدیم شهر کرمان می‌‌باشد.
داده و روش: روش انجام این پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده که اطلاعات آن از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی، گردآوری شده است. در این پژوهش عوامل موثر در تخلیه اضطراری هنگام زلزله در محله پامنار بافت قدیم مورد بررسی قرار خواهد‌‌گرفت و برای تجزیه و تحلیل داده‌‌ها و همچنین به منظور ارزیابی نهایی از مدل‌‌‌‌یابی در محیط Arc Map استفاده شده است.
یافته‌ها: اولویت‌‌های تخلیه اضطراری این محله هنگام بحران زلزله شناسایی شده اند، بدین صورت که اولویت اول تخلیه اضطراری 22/23 درصد (مساحت 84477 مترمربع)، اولویت دوم 56/21 درصد(مساحت 78416 مترمربع) و اولویت سوم تخلیه اضطراری محله پامنار 34/36 درصد (مساحت 132185 مترمربع) از مساحت اشغال شده را به خود اختصاص داده اندکه مجموعا 81 درصد (مساحت 295078 مترمربع) از محله پامنار بافت قدیم شهر کرمان در زمان وقوع زلزله نیاز به تخلیه اضطراری دارند.
نتیجه‌گیری: با توجه به درصد بالای آسیب‌پذیری، ضرورت دارد که برنامه‌ریزی دقیق، سریع و عملیاتی برای تخلیه اضطراری این منطقه در دستور کار مدیران بحران قرار گیرد. شناسایی اولویت‌های تخلیه، می‌تواند به کاهش تلفات انسانی و افزایش اثربخشی اقدامات امدادی کمک کند.نتایج نشان می‌دهد که آمادگی پیشگیرانه و طراحی مسیرهای تخلیه، نقش حیاتی در مدیریت بحران زلزله دارد و باید به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از سیاست‌های شهری در مناطق بافت قدیم لحاظ شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 13 فروردین 1402
  • تاریخ بازنگری: 21 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش: 01 اسفند 1403

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار