1
دانشجوی دکتری تخصصی معماری، گروه معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
2
استادیار گروه معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
10.22103/jusg.2026.2171
چکیده
سبک زندگی، نتیجه انتخابهای فرد به منظور معرفی خویشتن است و در این راستا خانه به عنوان محل سکونت انسان، بازتابی از شیوه زندگی ساکنان آن میباشد. هدف پژوهش حاضر، بازشناسی مولفههای فرهنگی در معماری خانههای اعیانی شهر تهران در اواخر دوره قاجار با توجه به سبک زندگی طبقه اعیان و بررسی تغییرات کالبدی معماری بناهای مورد مطالعه است. دو پرسش مطرح بدین صورت است که: معماری خانههای اعیانی شهر تهران در اواخر دوره قاجار، با توجه به سبک زندگی طبقه اعیان، دارای چه تغییرات کالبدی بوده است؟ و معماری خانههای اعیانی شهر تهران در اواخر دوره قاجار، با توجه به سبک زندگی طبقه اعیان، متاثر از چه مولفههای فرهنگی و اجتماعی بوده است؟. روششناسی: پژوهش از نوع بنیادین میباشد و به شیوهای ترکیبی با ماهیتی توصیفی-تحلیلی انجام شده است. اطلاعات به روش اسنادی و نیز از طریق برداشت میدانی به شیوه پیمایشی گردآوری شده، سپس دادهها توسط نرمافزار A-Graph تحلیل و بر مبنای استدلال منطقی، ارزیابی شده است. یافتهها: یافتههای پژوهش بیانگر سکونت طبقه اجتماعی مورد نظر در دو گونه مسکن درونگرا و برونگرا طی یک دوره زمانی میباشد. بررسی سبک زندگی اقشار مختلف تحت تاثیر جایگاه طبقاتی آنهاست و ظهور فضاهایی همچون هال مرکزی و سرسراهای متعدد، جایگزین حیاطهای مرکزی بهویژه در کوشکها و کاخها شده است. نتیجهگیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که میزان تعاملات اجتماعی در خانههای درونگرا پایین بوده اما سطح آن، متناظر با خانههای برونگراست و نفوذ فرهنگ وارداتی، منجر به تغییر در نحوه محرمیت فضاها نشده است. خانههای برونگرا مهمانپذیری بالاتری دارند و میتوان آنها را خانههای مناسبتری جهت برگزاری مهمانیها تلقی نمود. کلیدواژهها: تهران، خانههای تاریخی، سبک زندگی، طبقه خواص، قاجار.
مصلحی, پژمان , احمدی, وحید و درری جبروتی, احسان . (1405). واکاوی تاثیر سبک زندگی طبقه خواص در شکلگیری کالبد معماری اواخر دوره قاجار (نمونه موردی: ساختمانهای مسکونی شهر تهران). جغرافیای اجتماعی شهری, 13(1), -. doi: 10.22103/jusg.2026.2171
MLA
مصلحی, پژمان , , احمدی, وحید , و درری جبروتی, احسان . "واکاوی تاثیر سبک زندگی طبقه خواص در شکلگیری کالبد معماری اواخر دوره قاجار (نمونه موردی: ساختمانهای مسکونی شهر تهران)", جغرافیای اجتماعی شهری, 13, 1, 1405, -. doi: 10.22103/jusg.2026.2171
HARVARD
مصلحی, پژمان, احمدی, وحید, درری جبروتی, احسان. (1405). 'واکاوی تاثیر سبک زندگی طبقه خواص در شکلگیری کالبد معماری اواخر دوره قاجار (نمونه موردی: ساختمانهای مسکونی شهر تهران)', جغرافیای اجتماعی شهری, 13(1), pp. -. doi: 10.22103/jusg.2026.2171
CHICAGO
پژمان مصلحی , وحید احمدی و احسان درری جبروتی, "واکاوی تاثیر سبک زندگی طبقه خواص در شکلگیری کالبد معماری اواخر دوره قاجار (نمونه موردی: ساختمانهای مسکونی شهر تهران)," جغرافیای اجتماعی شهری, 13 1 (1405): -, doi: 10.22103/jusg.2026.2171
VANCOUVER
مصلحی, پژمان, احمدی, وحید, درری جبروتی, احسان. واکاوی تاثیر سبک زندگی طبقه خواص در شکلگیری کالبد معماری اواخر دوره قاجار (نمونه موردی: ساختمانهای مسکونی شهر تهران). جغرافیای اجتماعی شهری, 1405; 13(1): -. doi: 10.22103/jusg.2026.2171
)