بررسی رابطه بین شکاف نسلی و بروز رفتارهای پرخطر (مورد مطالعه: مناطق حاشیه نشین شهر قزوین)

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی (کاربردی - توسعه ای)

نویسنده

استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

چکیده

مقدمه: امروزه یکی از مسائلی که سلامت خانواده و به مراتب سلامت جامعه را تحت تاثیر قرار داده و پیامدهای مخرب و جبران‌ناپذیری در پی داشته است، شیوع رفتارهای پر خطر در میان اقشار مختلف، به ویژه در بین جوانان می‌باشد. در سال های اخیر با توجه به تغییرات سریع اجتماعی، از سوی سازمان های بهداشتی، مجریان قانون و سیاست‌گذاران اجتماعی بروز این رفتارها، به عنوان یکی از مهمترین مشکلات موجود در جامعه مورد توجه قرار گرفته است. در این راستا، پژوهش حاضر نیز با هدف بررسی رابطه بین شکاف نسلی و بروز رفتارهای پرخطر در بین جوانان حاشیه نشین شهر قزوین انجام شده است.
داده و روش: روش تحقیق مورد استفاده در پژوهش حاضر، از نوع پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه جوانان 29-15 سال شهر قزوین می‌باشد که در مناطق حاشیه نشین، سکونت دارند. حجم نمونه از طریق فرمول آماری کوکران و به شیوه نمونه گیری هدفمند به تعداد 380 نفر جهت گردآوری اطلاعات لازم انتخاب برآورد شده است. نرم افزار مورد استفاده نیز جهت تجزیه و تحلیل داده ها SPSS می‌باشد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که همبستگی بین متغیر شکاف نسلی با تمامی مولفه‌های رفتارهای پرخطر از نظر آماری مورد تایید می‌باشد، نوع رابطه نیز مثبت و مستقیم بوده است. همچنین متغیرهای حاضر در مدل رگرسیونی توانسته اند 2/43 درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین نمایند.
نتیجه‌گیری: باتوجه به نتایج حاصل، تعامل و بین دو نسل جوانان و والدین و مذاکره بر سر ارزش‌های مورد منازعه براساس الگوهای منطقی و اهمیت دادن به انتظارات و ارزش‌های جوانان توسط نسل بزرگسال بیش از پیش ضروری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


احمدی، حبیب؛ معینی، مهدی. (۱۳۹۴). بررسی رابطه بین مهارت­های اجتماعی و رفتارهای پرخطر جوانان: مطالعه موردی شهر شیراز.  فصلنامه پژوهش راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، 4 (9)، 24-1.                
ادیب نیا، فائزه؛ احمدی، عبدالجواد؛ موسوی، سید محمد علی. (۱۳۹۵). مروری بر علل گرایش به رفتارهای پرخطر در نوجوانان. فصلنامه سلامت اجتماعی و اعتیاد، 3 (9)، ۳۶-۱۱.
اردوبادی، شاهین؛ محمدی سوره، فرزانه. (۱۳۹۶). تأثیر راهبردهای تنظیم هیجان­شناختی بر رفتارهای پرخطر نوجوانان و جوانان. فصلنامه مطالعات علوم اجتماعی، 3 (2)، ۲۴-۱۸.
آقاجانی، توحید. (۱۳۹۶). بررسی رابطه بین دلبستگی و شیوه­های فرزند پروری با رفتارهای پرخطر در نوجوانان. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز، دانشکده روانشناسی، گروه روانشناسی.
باریکانی، آمنه. (۱۳۸۷). رفتارهای پرخطر در نوجوانان مدارس راهمایی و دبیرستان­های شهر تهران. مجله روانپزشکی و روان­شناسی بالینی ایران، 14 (2)، ۱۹۸-۱۹۲.
جعفرزاده­پور، فروزنده. (1394). بازنمایی روابط نسلی در تلویزیون. تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی.
دانش، پروانه؛ ذاکری نصر آبادی، زهرا؛ عبدالهی، عظیمه السادات. (۱۳۹۳). تحلیل جامعه­شناختی شکاف نسلی در ایران. نشریه جامعه­پژوهی فرهنگی، 5 (3)، ۳۰ -۱.
رحمانی، مریم؛ قاسمی، وحید؛ هاشمیان فر، علی. (۱۳۹۵). تأثیر روابط اجتماعی بر بروز رفتارهای پرخطر نوجوانان شهر بجنورد. مجله جامعه­شناسی کاربردی، 27 (61)، ۲۶-۱.
رشید، خسرو. (۱۳۹۴). رفتارهای پرخطر در بین دانش­آموزان نوجوان دختر و پسر شهر تهران. فصلنامه رفاه اجتماعی، 15 (57)، ۵۵-۳۱.
ریترز، جورج. (۱۳۷۷). نظریه­های جامعه­شناسی در دوران معاصر. ترجمه محسن ثلاثی، چاپ سوم، انتشارات علمی تهران.
زاده محمدی، علی؛ احمدآبادی، زهره. (۱۳۸۸). بررسی رفتارهای پرخطر در میان نوجوانان راهکارهایی برای پیشگیری از جرم در محیط خانواده. نشریه خانواده­پژوهی، 5 (20)، ۴۸۵-۴۶۷.
ساروخانی، باقر؛ صداقتی­فرد، مجتبی. (۱۳۸۸). شکاف نسلی در خانواده ایرانی دیدگاه و بینش­ها. پژوهش­نامه علوم اجتماعی، 3 (4)، ۳۱- ۸ .
ساعی، منصور؛ ساعی، احمد. (1394). تلویزیون­های ماهواره­ای و ارزش­های اجتماعی بین­نسلی. تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
ستار، آزیتا. (1388). بررسی گسست و پیوند نسلی از دیدگاه اجتماعی، مجموعه مقالات کندوکاو در مسائل جوانان و مناسبات نسلی. جلد اول، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی.
شعاع کاظمی، مهر­انگیز؛ مؤمنی  جاوید، مهرآور. (۱۳۹۴). آسیب های اجتماعی نو پدید. تهران: نشر آوای نور.
صدری دمیرچی، اسماعیل؛ هنرمند قوجه بگلو، پژمان؛ امید، سید محمد بصیر؛ قلی­زاده، بهزاد. (۱۳۹۸). پیش­بینی رفتارهای پرخطر براساس نقش مؤلفه­های حمایا اجتماعی ادراک شده ابرازگری هیجانی. سیستم­های مغزی رفتاری در معتادان، 25 (4)، ۲۹۷-۲۸۲.
عباسی اسفیجر، علی اصغر؛ سام، شیما؛ امیریان، ریحانه. (۱۳۹۲). شکاف نسلی در ارزش­ها: بررسی مقایسه جوانان و سالمندان. نشریه مطالعات علوم اجتماعی ایران، 10 (38)، ۱۸۵-۱۶۲.
عباسی زاغه، اسماعیل؛ پروین، ستار. (۱۳۹۶). زمینه­های اجتماعی مؤثر بر گرایش رفتارهای پرخطر بر روی جوانان شهر سنندج. فصلنامه مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، 1 (37)، ۶۰-۴۳.
قنبری برزیان، علی. (۱۳۹۳). پژوهشی در خصوص مسئله­شناسی جوانان ایران. فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی ایران، د3 (4)، ۶۹۶-۶۶۷.
محمودی، میترا. (1388). مقایسه نگرش­های دانش­آموزان سال سوم دبیرستان­های اهواز با والدین و نزدیک­ترین همکلاسی آنان، مجموعه مقالات کندوکاو در مسائل جوانان و مناسبات نسلی. جلد دوم، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی.
مظفری، فاطمه؛ حجازی، مسعود. (۱۳۹۸). نقش بهزیستی معنوی و بهزیستی روانی در پیش­بینی رفتارهای پرخطر جوانان زندانی شهر زنجان.  مجله پژوهش در دین و سلامت، 5 (3)، ۴۴-۳۲.
مظفری، نظیر؛ باقریان، فاطمه؛ زاده محمدی، علی؛ حیدری، محمود. (۱۳۹۹). شناسایی چیستی و چگونگی رفتارهای پرخطر در نوجوانان درگیر رفتارهای پرخطر: یک مطالعه پدیدارشناسانه. فصلنامه علمی اعتیادپژوهی، 14 (56)،۲۲۴-۱۹۹.
مورفی، سیمون؛ بنت، پائول. (۱۳۹۱). روانشناسی و ارتقای سلامت. ترجمه عبدالعزیز افلاک سیر، ندا گلشنی، تهران: نشر آوای نور.
Baiden, P., Mengo, C ., Boateng, H ., & Small, E. (2019). Investigating the relationship between age at first alcohol consumption and suicidal ideation among high school students: Evidence from a youth risk behavior monitoring system. Journal of Affective Disordes, 242, 22-31.
Beleche, T., & Cintina , L. (2018). Frocking and risky behaviors: Evidence from Pennsylvania. Journal Economics & Human Biology, 31, 69-82.
Bourdiue, P ., & Passerson, J. C. (1990). Reproduction in Education, Society, and Culture. Sage Publications.
Brake , A ., Jones , A., wakefield , J ., & Badour , c. (2018). Mentsl contmination and trauma : understanding posttraumatic stress , risky behaviorsand help seeking attitudes. Journal of Obsessive – Compulsive and Related Disorder, 17 , 31-38.
Capaldia,  D ., Kerr , D ., Owen , L ., & Tiberio , S. (2017). Intergenerationl Assocations in sexual influences of Parental and Peer sexual Teasing and Youth Substance use. Journal of Adolescent Health, 61(3) , 342-347.
Chadi, N., Bagley, S., & Hadland ,S, E. (2018). Addressing Adolescents and Yong Adults substance use Disorders. Journal of Adolescents.            
Cheng , T., & Li , Q. (2017). Adolescent delinquency child welfare system: AmultiPle model children and Youthservices RevieW. Journal Disadvantage, 73, 205-212.
Demot , B. (2004). Family building , Family Process and adolescent Work. Journal oF Personality and Social Psychology, 14, 18-29.
Diclemente , J ., R ., Santelli , S , J., & Crosby, A.R . (2009). Adolescent health understanding and Preventing risk behaviors. Published by Jossey – Bass.
Doane, A., Boothe, L., Pearson, M., & Kelley, M. (2016). Riky electronic communiction behaviors and cyberbullying victimization: Anapplication of Protection Motivation Theory. Journal computer in Human Behavior, 60, 508-513.
Duncan, S. (2001). Is there a generation gap?. Publishing by State University Communication Servies.
Falk, G., & Falk, U. (2005). Youth Culture and the generation gap, Algora publishing in the name of Raymond Monsour Scurfield All Rights Reserved.
Grcco , L ., & Eifcrt , G. (2004). Treating Parent adolescent conflict: is acceptance the missing link foran Integrative family. Journal Cognitive and Behavioral Practice, 11(3), 305-314 .
Guo, S. (2018). Amodel of religious involvement Family Processes self control and Jureiledelin quency in two Parent families. Journal of Adolescence , 63 , 175-190.
Hessler , D ., & Fain silber Katz, L .(2010). Biref report: Associations between emotional comPetence andadolescent risky behavior. Journal Adolescence, 33(1), 241-246.
Jessor, R. (1998). New perspectives on adolescent risk behavior. Cambridge University Press.
Kerr , D ., Gini , G ., & Capaldi , D. (2017). Young mens suicidal behavior, depression Crime and substance use risks linked to child hood teasing. Journal Child Abuse & Neglect, 67, 32-43.
Kugbey, N ., Amoger, A ., Hubert, O ., Asante, k.,  & Adam, A. (2018). Risk analysis and protective Factors of risky behaviors among educated adolescents. Journal of Adolescens, 68 , 40-49 .
Narng, D ., & Contreras, J. (2005). Therelation ships of dissociation  and affective family environment with the intergenerational cycle of child abuse. Journal Child Abuse & Neglecf, 29(6), 683-699.
Pereyra, S ., & Bean , R. (2017). Latino adolescent substance use: Amediating model of inter Parental confilct deviant Peer associations and Parenting. Journal Children and Youth services Review, 76 , 154-162.
Sabdo, M ., Haynie, D., Giman, S., simonsMorton, B., & chio, K. (2017). High school cigarette smoking and Post – Secondary education enrollment: Longitudinal findings from the next Generation Health study. Journal Preventive Medicine, 105, 250-256.
Sung Hong, J., Hakim, D., & Piguero, A. (2017). Assessing the links between Punitive parenting Peer deviance social isolation and bullying PerPetration and Victimization in South Korean adolescents. Journal child Abuse & Neglect, 73,      63-70.
Tariq, N.,  & Gupta, V. (2024). High Risk Behaviors. StatPearls Publishing LLC.
Turner, B. (1998). Sging generations British. Journal of Sociolgy, 49 (2), 240 -260.
Veselsk, Z., Madarasova Geckova, A., orosova, Q., GaJdosova, B., DiJk, J., & ReiJneveld, S .(2009). Self -esteem and reilience : The Connection with risky behavior among adole scents. Journal Addictive, Behaviors, 34 (3), 287-291.