ارزیابی تاثیر شاخص شهرنشینی و تجارت بر عملکرد زیست محیطی(شاخص EPI): نقش یکپارچگی دولت با استفاده از روش MMQR

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی (کاربردی - توسعه ای)

نویسندگان

1 گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

2 گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران،

چکیده

مقدمه: ماهیت حفاظت از محیط زیست و نحوه دسته بندی سیاست های دولتی برای مواجه شدن با مسائل مربوط به محیط زیست همواره محل بحث و مناقشات بین سیاست گذاران حوزه محیط زیست بوده است. همواره این پرسش مطرح بوده است که سیاست و نحوه عملکرد دولت ها در زمینه محیط زیست به چه صورت باشد.
داده و روش: دراین تحقیق به بررسی رابطه بین یکپارچگی و کیفیت نهادهای دولتی و شاخص شهرنشینی با شاخص عملکرد محیط زیست در کشورهای عضو اتحادیه اورآسیا بین سالهای 2020- 2005 پرداخته شده است. این مطالعه ابتدا با استفاده روش حداقل مربعات معمولی با اثرات ثابت و سپس برای رفع ناهمگنی بین توزیع شرطی در مدل OLS با استفاده از روش MMQR با اثرات ثابت به بررسی رابطه بین حجم تجارت، یکپارچگی دولت و تولید ناخالص داخلی سرانه با شاخص عملکرد محیط زیست پرداخته است.
یافته‌ها: نتایج گویای اثر مثبت حجم تجارت و شاخص یکپارچگی دولت و اثر منفی تولید ناخالص داخلی سرانه با شاخص عملکرد محیط زیست است که تولید ناخالص داخلی در تمامی کوانتیل ها به صورت معنی دار بیشترین اثر را بر متغیر وابسته داشته است. نتایج مدل به روش گشت آورهای تعمیم یافته نیز نشان دهنده اثر مثبت حجم تجارت و یکپارچگی دولت و همچنین اثر منفی تولید ناخالص داخلی سرانه بر شاخص عملکرد محیط زیست است. و همچنین شاخص شهرنشینی اثر منفی و معنی داری بر شاخص کیفیت محیط زیست داشته است.
نتیجه‌گیری: با توجه به اهمیت یکپارچگی دولت و همچنین اثر مثبت تجارت بر عملکرد محیط زیست، تأثیر منفی تولید ناخالص داخلی سرانه می تواند بهبود یابد ، به این معنی که یک دولت با صداقت و یکپارچگی بالا می تواند تأثیر منفی تولید ناخالص داخلی سرانه در محیط را مهار کرده یا در برخی موارد آن را معکوس کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


بهبودی، داود؛ سلمانی، بهزاد؛ دهقانی، صدیقه. (1391). اثر تجارت بین­الملل بر محیط­زیست در کشورهای عضو اوپک. پژوهشنامه اقتصاد کلان، 10(19)، 32-13.
جونز، مایول. (۱۳۷۰). درآمدی به نظریه جدید رشد اقتصادی. صالح لطفی، تهران، نشر دانشگاهی، چاپ اول، ص ۵۳.
شجری، هوشنگ؛ استادی، حسین؛ کاوسی، نبی‌اله. (1392). نقش تجارت بین­الملل بر کیفیت محیط­زیست مطالعه موردی: کشورهای منتخب حوزه خلیج فارس. اقتصاد توسعه و برنامه­ریزی، 2(1)، 83-67.
صادقی، سیدکمال؛ متفکر آزاد، محمدعلی؛ پورعبادالهان کویچ، محسن؛ شهباززاده خیاوی، اتابک. (1391). رابطه بین انتشار دی اکسید کربن، سرمایه گذاری مستقیم خارجی، مصرف سرانه انرژی و تولید ناخالص داخلی در ایران. مجله اقتصاد محیط­زیست و انرژی، 1(4)، 101-116.
طرازکار، محمدحسن؛ کارگرده بیدی، نوید؛ اسفجاری کناری، رضا؛ قربانیان، عفت. (1399)، اثر رشد اقتصادی بر تخریب محیط­زیست در منطقه خاورمیانه: کاربرد ردپای اکولوژی. محیط­زیست طبیعی، منابع طبیعی ایران، 73(1)، 90-77.
درگاهی، حسن؛ بهرامی غلامی، مینا. (1390). عوامل مؤثر بر انتشار گازهای گلخانه‌ای در اقتصادهای منتخب کشورهای صنعتی و کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و توصیه‌های سیاستی برای ایران: رویکرد داده‌های پانل. پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، 1(1)، 73-99.
منجذب، محمدرضا؛ نصرتی، رضا. (1397). مدل‌های اقتصادسنجی پیشرفته همراه با ایویوز و استاتا، تهران. مؤسسه کتاب مهربان نشر.
موسوی، نعمت‌اله. (1394). اثر آزادسازی تجاری بر کیفیت محیط­زیست در کشورهای توسعه­یافته و در حال توسعه. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 46(3)، 632-623.
نجاتی، مهدی؛ بهمنی، مجتبی؛ جلائی اسفندآبادی، سید عبدالمجید؛ بلاغی اینالو، یاسر. (1400). آزاد سازی تجاری و کیفیت محیط­زیست (مورد مطالعه: ایران و اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا). مطالعات علوم محیط زیست، 6(1)، 3351-3345.
Acar, S., & Aşıcı, A.A. (2017). Nature and economic growth in Turkey: what does ecological footprint imply? Middle East Development Journal, 9(1), 101-115.
Alhassan, A., Usman, O., Ike, G.N., & Sarkodie, S.A. (2020). Impact assessment of trade on environmental performance: Accounting for the role of government integrity and economic development in 79 countries. Heliyon, 6.e05046.
Alhassan, A., & Payaslioglu, C. (2019). Institutions and bilateral trade in Africa: an application of Poisson’s estimation with high-dimensional fixed effects to structural gravity model. Applied Economics Letters, 27, 1357-1361.
Copeland, B.R., & Taylor, M.S. (1996). The trade-induced degradation hypothesis. Resource and Energy Economics, 19, 321–344.
Dinda, S. (2004). Environmental Kuznets curve hypothesis: A survey. Ecological Economics, 49(4), 431–455.
Farhani, S., Chaibi, A., & Rault, C. (2014). CO2 emissions, output, energy consumption, and trade in Tunisia. Economic Modeling, 38, 426-434.
Frankel, J.A., & Rose, A. (2005). Is trade good or bad for the environment? Sorting out the causality. The Review of Economics and Statistics, 87, 85-91.
Galli, A., Kitzes, J., Niccolucci, V., Wackernagel, M., Wada, Y., & Marchettini, N. (2012). Assessing the global environmental consequences of economic growth throughthe Ecological Footprint. A focus on China and India. Ecological Indicators, 17, 99–107.
Gozgor, G. (2017). Does trade matter for carbon emissions in OECD countries? Evidence from a new trade openness measure. Environmental Science and Pollution Research, 24(36), 27813–27821.
Grossman, G.M., & Krueger, A.B. (1991). Environmental impacts of the North American free trade agreement. John M. Ohlin Program Discussion Paper No. 158, Princeton.
Grote, U., & Jena, P.R. (2008). Growth-tradeenvironment nexus in India. Economics Bulletin, 17(11), 1-11.
Hafeez, M., Chunhui, Y., Strohmaier, D., Ahmed, M., & Jie, L. (2018). Does finance affect environmental degradation: Evidence from one belt and one road initiative region? Environ. Environmental Science and Pollution Research, 25(10), 9579–9592.
Kasman, A., & Duman, Y.S. (2015). CO2 emissions, economic growth, energy consumption, trade and urbanization in new EU member and candidate countries: a panel data analysis. Economic Modelling, 44, 97–103.
Kleemann, L., & Abdulai, A. (2011). The impact of trade and economic growth on the environment: Revisiting the crosscountry evidence. Journal of International Development, Kiel Working Paper, No. 1491.
KiDestek, M.A., & Sarkodie, S.A. (2019). Investigation of environmental Kuznets curve for ecological footprint: the role of energy and financial development. Science of the Total Environment, 650, 2483–2489.
Kilishi, A.A. (2017). Institutional reforms and economic outcomes in Africa. African Development Bank.
La Porta, R., Lopeza-de-Silanes, F., Shleifer, A., & Vishny, R. (1998). Law and finance. Journal of Political Economy, 106(6), 1113–1155.
Lopez, R., & Mitra, L. (2000). Corruption, pollution and the Kuznets environment curve. Journal of Environmental Economics and Management. 40, 137-150.
Machado, J.A.F., & Santos Silva, J.M.C. (2019). Quantiles via moments. Journal of Econometrics, 213(1), 145–173.
Mirzaei, A., Dehghanpour, H., Bakhshoodeh, M., & Jamshidi, S. (2016). Factor affecting disinvestment in environmental protection of MENA countries (panel data instrumental variables method). Journal of Environmental and Natural Resource Economics, 1(1), 95-110.
Qamruzzaman, M. (2022). Nexus between renewable energy, environmental innovation, trade and environmental sustainability in Russia and India. Energy Research & Social Science, 88, 1-27.
Shirazi, N.S., & Manap, T.A.A. (2005). Export‐led growth hypothesis: Further econometric evidence from South Asia. The Developing Economies, 43(4), 472-488.
Shahbaz, M., Khraief, N., Uddin, G.S., & Ozturk, I. (2014). Environmental Kuznets curve in an open economy: a bounds testing and causality analysis for Tunisia. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 34(1), 325–336.
Takeda, F., & Matsuura, K. (2005), Trade & Environment in Latin America: Examining The Linking With The USA. Economic Bulletin, 6, 1-8.
Zhang, W.Y. (2015). Market and Government. Northwestern University Press, Xi’an.
Zou, D.S. (2004). The absence of government’s good faith and approach to remold. Journal of Chongqing University (Social Science Edition), 10(3), 45–48.