بررسی چالش های مدیریت شهری در دستیابی به پایداری اجتماعی شهر با تأکید بر تنوع قومی و خرده فرهنگ ها (مطالعه موردی: شهر اهواز)

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی (کاربردی - توسعه ای)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

3 پژوهشگر دورۀ دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

10.22103/jusg.2024.2124

چکیده

داده و روش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ روش توصیفی- تحلیلی می‌باشد. برای گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه‌ای(کتب، مقالات، اسناد و ...برای چارچوب نظری) و میدانی (پرسش نامه برای دریافت نظر شهروندان) استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شهروندان شهر اهواز در سال 1395 برابر با 1,184,788 نفر می‌باشد. تعداد نمونه با استفاده از نمونه‌گیری کوکران، 384 نفر تعیین شده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش از آزمون‌های آماری تی تک نمونه‌ای، رگرسیون گام به گام و تحلیل مسیر استفاده شده است.
یافته‌ها: نتایج حاصل از آزمون تی تک نمونه‌ای برای سنجش وضعیت پایداری شهری اهواز با تأکید بر قومیت‌ها نشان می‌دهد که بین میانگین به دست آمده (81/1) اختلاف معناداری وجود دارد به گونه‌ای که زیر حد استاندارد (3) می-باشد. بنابراین وضعیت این شاخص در حالت مطلوب قرار ندارد. نتایج آزمون رگرسیون گام به گام حاکی از آن است که شاخص امنیت اجتماعی با ضریب بتای 247/0 دارای بیشترین تأثیر و شاخص اقتصادی با ضریب 166/0 دارای کمترین تاثیر در پایدار کردن شهر اهواز برای قومیت های مختلف. نتایج تحلیل مسیر نشان می‌دهد که تمامی ضرایب این متغیرها در سطح اطمینان 95 درصد معنی‌دار هستند بدین معنی که متغییرها در پایداری شهر اهواز در زمنبه قومیت گرایی تاثیر دارند که لزوم توجه به آن ها، این مسئله را بهوبد خواهد بخشید.
نتیجه‌گیری: به دلیل سیاست‌ها و راهکارهای نه چندان مناسب مدیریت شهری در اهواز، خرده فرهنگ ها و تنوع قومیتی دارای چالش‌های خاصی برای مدیران شهری می‌باشد که اصلی‌ترین چالش برای مدیران شهری برای دستیابی به پایداری اجتماعی، اقتصادی، کالبدی-فیزکی و زیست محیطی می‌باشد و طبق پژوهش‌های میدانی که انجام شده باید به این مسائل هرچه زودتر رسیدگی کنند که به چالش‌های بدتری منتهی نشود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


آزاد ارمکی، تقی؛ ممتاز جهرمی، نظیر. (1392). بررسی ارزش­های اجتماعی در قومیت­های مختلف شهر اهواز و ارائه راهکارهای مدیریتی جهت ارتقاء آن. نشریه مدیریت فرهنگی، 7 (22).
ارغان، عباس؛ ملائی، اعظم. (1400). نقش تنوع فرهنگی در بروز معضلات اجتماعی شهری (مطالعه موردی منطقه 14 تهران). جغرافیا و روابط انسانی، 3(4)، 43-28.
احد­نژاد روشتی، محسن؛ مرادی­مفرد، سمیرا؛ حسین­زاده، اکبر. (1392). نقش مدیریت شهری در توزیع سرمایه اجتماعی (مطالعه موردی: شهر کرمانشاه). فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری، شماره 7.
ارغان، عباس؛ شعبانی، محمد. (1396). از رشد شهر تا توسعه پایدارشهری و بررسی بعد زیست­محیطی کلان شهر اهواز، کنفرانس پژوهش­های معماری و شهرسازی اسلامی و تاریخی ایران.
امیرفخریان، مصطفی. (1392). بررسی الگوی جداگزینی گروه­های قومی در شهر مشهد. کنفرانس ملی برنامه­ریزی و مدیریت شهری، مشهد.
امیری، مجتبی؛ کمالی، عباس. (1390). چالش­های اقتصادی و اجتماعی اسکان غیررسمی برای مدیریت شهری (مطالعه موردی: شهر بندرعباس)، نشریه شهرسازی و معماری هفت شهر، 3(38-37)، 73-57.
آزادارمکی، تقی؛ ممتاز­جهرمی، نظیر. (1392). بررسی ارزش­های اجتماعی در قومیت­های مختلف شهر اهواز و ارائه راهکارهای مدیریتی جهت ارتقاء آن، نشریه مدیریت فرهنگی، دوره 7، شماره 22.
ایزدی، محمد سعید؛ صحی زاده، مهشید. (1383). حفاظت و توسعه شهری، دو رویکرد مکمل یا مغایر، نشریه آبادی، دوره14، 12-21.
بافقی­زاده، محمد؛ سلیمانی­مقدم، پرویز؛ جهان نیا، نجمه. (1400). بررسی و شناسایی چالش و بحران های مدیریت شهری کلان شهر اهواز، جغرافیا و روابط انسانی، 4(2)، 432-415.

برزگر، نصرت؛ لطفی، حیدر؛ حسن­آبادی، داود؛ رضویان، محمدتقی. (1398). نقش سیاست‌های قومی و مذهبی در مشارکت اقوام در امنیت، توسعه همه جانبه و همگرایی با تأکید بر ترکمن‌های شمال و شمال شرق ایران. فصلنامه جغرافیا و برنامه­ریزی منطقه ای، 9 (2).

برزگر، حامد؛ قنادزاده، محمدعلی؛ دری، پریا؛ رئیس­السعادتی، محدثه؛ ابراهیمی، امیر. (1393). بررسی تطبیقی وظایف و قوانین شهرداری­ها در ایران با سایر کشورها درحوزه محیط­زیست و خدمات شهری. ششمین کنفرانس بین المللی برنامه­ریزی و مدیریت شهری با تأکید بر مؤلفه­های شهر اسلامی، مشهد، آبان 1393.
بحرینی، حسین؛ خسروی، حسین. (1393). راهنمای طراحی فضاهای شهری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
پورمحمد، ساناز؛ محمودی، ازده. (1395). پایداری اجتماعی. سومین کنگره بین­المللی پایداری در معماری و شهرسازی، دبی و مصدر.
پورجعفر، محمدرضا؛ قاسمی، الهام. (1399). چالش­های مدیریت شهری از منظر پژوهش جهانی، پژوهش­های مکانی-فضایی، 4(3)، 89-72.
پروین، ستار؛ درویشی فرد، علی­اصغر. (1394). خرده فرهنگ فقر و آسیب های اجتماعی در محلات شهری (مطالعه موردی:محله هرندی)، برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 6(23)، 89-51.
خلیل آبادی، حسن؛ شاه مرادی قهه، سودابه؛ خانی زاده، محمد علی. (1397). تأثیر عملکرد مدیریت شهری بر ارتقای کیفیت زندگی شهروندان (نمونه موردی: شهر جدید بهارستان). انسان و محیط زیست، 16(2)، 109-93.
 رسولی، سیدحسن؛ مؤمن­پور اکردی، سکینه؛ عظیمی­زاده، الهام؛ قاسمی­طاهری، سیده مریم. (1395). ضرورت بهسازی و نوسازی بافت­های فرسوده شهری. سومین کنفرانس بین­المللی پژوهش­های نوین در مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی، باتومی گرجستان.
رهنمایی، محمدتقی؛ کشاورزی، مهناز. (1389). بررسی الگوی حکمروایی خوب و نقش دولت در مدیریت و ادارۀ امور شهرها در ایران. جغرافیا و برنامه­ریزی منطقه­ای( دو فصلنامه)، 1(1)، 23-26.
زال، ابوذر. (1386). ارزیابی و سنجش پایداری اجتماعی و نقش عوامل جغرافیایی مؤثر بر آن در مناطق روستایی شهرستان خرم بید. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.
صفایی­پور، آزاد؛ آزادخانی، پاکزاد. (1399). بررسی نقش قومیت در  دستیابی به توسعه پایدار شهری (نمونه موردی: مجلات شهر ایلام). مجله علوم جغرافیایی، 16(33)، 119-108.
عزتی، عزت­الله؛ احمدی سیلوه، جمال. (1389). تحلیل فضایی بحران قومیت­ها در خاورمیانه (مطالعه موردی کردهای ایران). نگرش نو در جغرافیای انسانی، 2(2)، 29-13.
قادرزاده، امید. (1401). مشکلۀ همبستگی در جامعۀ چند قومیتی ایران: فراترکیب مطالعات موجود. بررسی مسائل اجتماعی ایران، 13(1)، 42-5.
کاظم­زاده هریس، آیت؛ حنایی، تکتم. (1397). چالش­های مدیریت شهری در مواجه با پدیده قومیت­گرایی و خرده فرهنگ ها. اولین همایش بین­المللی معماری و شهرسازی جهان اسلام در عصر جهانی شدن، تبریز.
مرادی، علیرضا؛ رشیدپور، علی. (1392). نقش خلاقیت در فراِند حل مسائل فرهنگی از طریق هم­افزایی فرهنگی. مجله مهندسی فرهنگی، 8(78)، 177-158.
مهدوی، مسعود. (1392). مقدمه­ای بر جغرافیای روستایی ایران. چاپ یازدهم، تهران، انتشارات سمت.
منصوریان، حسین؛ رجایی، سیدعباس؛ حاتمی، احمد؛ عاشوری، حسن. (1397). آسیب­شناسی مدیریت شهری در شهر اقوام (مطالعه موردی: شهر نورآباد، استان لرستان). دو فصلنامه جغرافیای اجتماعی شهری، دوره 6، شماره 1.
نسترن، مهین؛ قاسمی، وحید؛ هادیزاده­زرگر، صادق. (1392). ارزیابی شاخص­های پایداری اجتماعی با استفاده از فرایند تحلیل شبکه. جامعه­شناسی کاربردی، 24(51)، 173-155.
نواح، عبدالرضا؛ نبوی، سید­عبدالحسین؛ حیدری، خیری. (1395). قومیت و احساس طردشدگی اجتماعی، مخاطرات اجتماعی پیش­رو (مورد مطالعه؛ قوم عرب شهرستان اهواز)، جامعه­شناسی ایران، 17 (4).
نصراللهی، محمود. (1397). نقش مدیریت شهری در توسعه پایدار شهری با تأکید بر جایگاه شهرداری­ها. دومین همایش بین­المللی مدیریت،حسابداری، اقتصاد و علوم اجتماعی، همدان.
Asibey, M. O., Poku-Boansi, M., & Adutwum, I. O. (2021). Residential segregation of ethnic minorities and sustainable city development. Case of Kumasi, GhanaCities116, 103297.
Avis, W.R. (2016). Urban Governance (Topic Guide). Birmingham, UK: University of Birmingham.
Bratton, M., Bhavnani, R., Chen, T.H (2012). Voting Intentions in Africa: Ethnic,
economic or partisan Commonwealth & Comparative Politics, No.50, pp.27-52.
Dempsey, N., Brown, C., & Bramley, G. (2012). The key to sustainable urban development in UK cities? The influence of density on social sustainabilityProgress in planning77(3), 89-141
Kelly, S.G.W. (2016). Ethnic Voting in the Andes: How Ethnicity and Ethnic Attitudes -Shape Voters' Presidential Vote Choice. Doctoral thesis, University College London.
Prasetyawan, W (2014). Ethnicity and Voting Patterns in the 2007 and 2012
Gubernatorial Elections in Jakarta. Journal of Current Southeast Asian Affairs,
No.1, pp.29-54.
Repetti, A., Desthieux, G. (2006). A Relational Indicatorset Model for Urban Land-Use Planning and Management: Methodological Approach and Application in Two Case Studies, Landscape and Urban Planning,No.77,196-215,Elsevier.
Slack, E., Cote, A (2014). Comparative urban governance (Future of cities: working paper). London: Foresight, Government Office for Science.