معرفی روشی برای انتخاب مسیر پیاده روی در شهرها با رویکرد معیارهای اجتماعی با استفاده از سیستم های اطلاعات مکانی (مطالعۀ موردی: شهر سیرجان)

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی (کاربردی - توسعه ای)

نویسنده

دانشگاه صنعتی سیرجان، سیرجان، ایران

10.22103/JUSG.2024.2118

چکیده

این پژوهش از نوع پیمایشی و با رویکردی توصیفی- تحلیلی با هدف کابردی تنظیم و اطلاعات به صورت میدانی و با استفاده از پرسشنامۀ محقق‌ساخته به دست آمده است. جامعۀ آماری، شهروندان شهر سیرجان بوده و حجم نمونه 510 نفر برآورد شده است. در همین راستا، هدف از انجام پژوهش حاضر، پیشنهاد روشی است که هر شهروند ساکن در شهرها، برای انتخاب مسیری برای پیاده روی با در نظر گرفتن پارامترهای موردنظر خود بتواند براحتی انتخاب نماید. در روش ارایه شده، از تصمیم گیری چند معیاره و سیستم اطلاعات مکانی استفاده شده است.
یافته‌ها: معیارهایی که برای انتخاب مسیر پیاده‌روی در شهرها می‌توان در نظر گرفت، عوامل اجتماعی هستند که می‌توان آن‌ها را در پنج گروه طبقه بندی نمود که عبارتند 1- فاصله از مراکز تفریحی، بهداشتی و استراحتی 2- فاصله از فضای سبز 3- معیار ایمن بودن مسیر 4- معیار نسبت کاربری های غیر مسکونی به کل کاربری های موجود در مسیر 5- معیار شلوغی جمعیت در مسیر. تجزیه و تحلیل داده‌ها بوسیله تصمیم‌گیری چندمعیاره و روش وزندهی معیارها بوسیله تحلیل سلسله مراتبی و تاپسیس، در تحقیق حاضر، نشان داد که از بین معیارهای در نظر گرفته شده (تراکم فضای سبز و معیار ایمن بودن مسیرها)، بیشترین و معیارهای نسبت کاربری های غیر مسکونی به کل کاربری ها و معیار تراکم و شلوغی جمعیت ، کمترین وزن را به خود اختصاص داده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اخگری سنگ آتش، زهره؛ میر کریمی، سید حامد؛ محمدزاده، مرجان؛ سلمان ماهینی، عبدالرسول. (1398). تبیین معیارهای کیفیت بصری منظر خیابانی با روش طبقه بندی کیفیت بصری و ماتریس دست­یابی به اقدامات.  دوفصلنامه علمی پژوهش­های بوم شناسی شهری، 10 (2)، 76-57.
بروغنی، مژده؛ میر کریمی، سید حامد؛ محمدزاده، مرجان؛ سعیدی، سپیده. (1400). تحلیل مولفه­های اساسی در شناسایی مهم­ترین معیارهای تاثیر گذاربر ارجحیت مسیرهای پیاده­روی حوضه آبخیز زیارت. پژوهش­های محیط زیست، 12 (23)، 90-81.
حبیبی، محسن. (1380). مسیر پیاده گردشگری. نشریه هنرهای زیبا، شماره 9، 51-43.
زندی، ایمان؛ پهلوانی، پرهام. (1400). مدل­سازی مکانی و اولویت­بندی مناطق مستعد جهت احداث بیمارستان با استفاده از تحلیل­های تصمیم­گیری چند معیاره مبتنی بر سیستم اطلاعات مکانی. دوفصلنامه آمایش سرزمین، 13 (1)، 280-247.
صرافی، مظفر؛ محمدیان مصمم، حسن. (1392). امکان سنجی پیاده­راه­سازی خیابانهای مرکز شهر همدان.  فصلنامه آمایش محیط، شماره 21، 138-111.
صدیق، آناهیتا. ( 1394 .( امکان­سنجی پیاده راه سازی با تأکید بر ارتقاء امنیت اجتماعی )مطالعه­ی موردی: محدوده بین بقعه شیخ صفی تا جمعه مسجد اردبیل). پایان­نامه کارشناسی ارشد رشته چغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل.
طالبی، خاطره؛ سرتیپی پور، محسن؛ آزاد، میترا. (1400). تعیین مسیرهای گردشگری با روش کمترین فاصله از بهترین تصمیم(نمونه موردی: شهر تاریخی دامغان). فصلنامه علمی- پژوهشی گردشگری و توسعه، 11 (3)، 224-207.
طالعی، محمد. ( 1399 .( جزوه درسی تصمیم گیری چند معیاره. مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی نقشه­برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی.
عباسزاده، شهاب؛ تمری، سودا. ( 1391 .( بررسی و تحلیل مؤلفه­های تأثیرگذار بر بهبود کیفیات فضایی پیادهراهها به منظور افزایش سطح تعاملات اجتماعی مطالعه موردی؛ محورهای تربیت و ولیعصر تبریز. مجله مطالعات شهری کردستان، شماره چهارم، 104-95.
قربانی، رسول؛ جام کسری، محمد. (1389). جنبش پیاده گستری، رویکردی نو در احیا مراکز شهری: مورد مطالعه پیاده راه تربیت تبریز. فصلنامه مطالعات و پژوهش­های شهری و منطقه­ای، 2 (6)، 72-55.
کاشانی جو، خشاریار. (1389). پیاده­راه­ها  از مبانی طراحی تا ویژگی­های کارکردی. انتشارات آذرخش.
وزیری، آزاده. (1393). شهرداری دینی عاملی جهت هویت بخشیدن به شهرها )نمونه موردی شهر قزوین(. کنگره بین المللی فرهنگ و اندیشه دینی قم، مرکز راهبری مهندسی فرهنگ عمومی استان بوشهر، صص 19-1.
وطن پرست، الیا؛ شتابی جویباری، شعبان؛ سلمان ماهینی، عبدالرسول. (1401). شناسایی معابر گذر به منظور بهسازی مسیرهای فعال پیاده­روی کلان­شهر مشهد با استفاده از ابزارتحلیل شبکه شهری(UNA). مجله جغرافیا و توسعه ناحیه­ای، 20 (2)، 252-223.
یزدانی، محمدحسن؛ پاشازاده، اصغر؛ زادولی، فاطمه. (1397). شناسایی مسیر برای ایجاد پیاده­راه در سرعین با استفاده از روش­های تصمیم گیری چند متغیره. مهندسی جغرافیایی سرزمین، 2 (3)، 99-85.
Abbaszadegan, M. (2004). Theory of Modern Architecture- Urbanism Movement to Urban Spaces. Monthly Journal Attachment, No. 67, Iran Municipalities & Rural Management Organiation Press, Tehran.
Malczewski, J. (2006). Ordered weighted averaging with fuzzy quantifiers: GIS-based multicriteria evaluation for land-use suitability analysis. International journal of applied earth observation and geoinformation, 8(4), pp. 270-277.
Millard-Ball, A. (2018). Pedestrians, autonomous vehicles, and cities. Journal of Planning Education and Research,38(1),6-12.
Qinhui, F., Weiqiang, W., & Maalla, A. (2021). The production and motivation mechanism of sports cultural memory space in urban greenway. E3S Web of Conferences, 276, 1-5.
Taylor͵ P. (2015). What factors make rail trails successful as tourism attractions? Developing a conceptual framework from relevant literature. Journal of Outdoor Recreation and Tourism. 12: 89-98.ood͵ F. 2009. Principal Component Analysis. P. 33.
Stangl, P. (2011). The US Pedestrian Plan: Linking Practice and Research. Planning. Practice & Research, Vol. 26, No. 3, pp. 289-305.
Su, S., Zhou, H., Xu, M., Ru, H., Wang, W., & Weng, M. (2019). Auditing street walkability and associated social inequalities for planning implications. Journal of Transport Geography, 74, 62–76.