A Sociological Study of the Relationship between Social Capital and Citizens’ Participation in the Rehabilitation of Deteriorated Urban Fabrics (Case Study: District 4 of Sari Municipality, Iran)

Document Type : Research Article (Applied - Development)

Authors

1 Assistant Professor, Department of Geography, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

2 Assistant Professor, Department of Social Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran

3 PhD, Department of Geography and Urban Planning, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

10.22103/jusg.2025.2169

Abstract

Introduction: Due to the economic deprivation of residents and the lack of motivation among investors, spontaneous renewal of deteriorated urban fabrics is not feasible and requires targeted planning. The challenges facing the deteriorated fabric of District 4 in Sari, Iran, recognized as a historic urban area, necessitate a community-based approach to urban regeneration. The cornerstone of this approach is the participation of residents in rehabilitation and renewal programs. The objective of this study was to conduct a sociological examination of the relationship between social capital and citizens’ participation in the rehabilitation of deteriorated urban fabrics in Sari in 2024.
Data and Method: This study employed a descriptive-survey method. The statistical population consisted of the residents of District 4 of Sari, identified as a historic urban fabric. To test the hypotheses, Pearson’s correlation coefficient and path analysis techniques were applied, and model estimation was conducted using SPSS software.
Results: The results indicated that there is a significant and positive relationship between the indicators of social capital and the participation of Sari residents. The three components of social capital, (1) sense of belonging, (2) neighborhood awareness and identity, and (3) trust in social groups, together explain 38% of the variance in citizens’ participation in the rehabilitation of deteriorated urban fabrics.
Conclusion: In District 4 of Sari, the dominance of economic motivations and property owners on the one hand, and the low level of public trust in governmental and state institutions on the other, have made the costs of rehabilitation and renewal for the municipality extremely high and largely unattainable. Moreover, religious institutions have not been able to exert a meaningful influence on the area’s rehabilitation process. At the same time, undertaking rehabilitation and renewal is prohibitively expensive for the municipality and can not be achieved without community participation. Therefore, strengthening social capital, particularly its four main components, appears essential and can provide an effective pathway forward

Keywords

Main Subjects

References

منابع
ابراهیم ­زاده­آسمین، حسین؛ اشتری­ مهرجردی، اباذر؛ حاجی ­زاده، فاضل (1396). تحلیل عوامل مؤثر بر مشارکت مردمی در ساماندهی بافت­های فرسوده شهری(مطالعه موردی: منطقه 3 شهر زاهدان)، فصلنامه برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 8(32)، 137-97. https://ensani.ir/fa/article/379470
ابوذری، پانته ­آ؛ زیاری، یوسفعلی (1398). تحلیل نقش سرمایه اجتماعی بر مشارکت­پذیری در طرح­های ساماندهی بافت­های فرسوده با رویکرد بازآفرینی شهری (مورد پژوهی: منطقه 12 شهر تهران) ، فصلنامه جغرافیا(برنامه­ریزی منطقه­ای)، 9(3)، صص 349-335. https://civilica.com/doc/1399279
بوردیو، پیر ­(1384). شکل‌های سرمایه، ، ترجمۀ کیان تاج‌بخش، افشین خاکباز و حسن­پویان، تهران، انتشارات شیرازه.
بوکانی، کاوه (1394). شناخت و تحلیل بافت فرسوده کوچه شاه­درویش:حدفاصل خیابان طالقانی غربی تا خیابان صلاح­الدین غربی شهرستان مهاباد. سومین کنگره بین­المللی عمران، معماری و توسعه شهری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران. https://civilica.com/doc/470608/certificate/print/
پاتنام، رابرت (1380). دموکراسی و سنت­های مدنی، ترجمه: محمدتقی دلفروز، تهران: انتشارات روزنامه سلام.
پناهی، محمدحسین؛ پناهی، حسین (1394). بررسی ابعاد و رابطۀ فناوری اطلاعات و ارتباطات با سرمایه­ی اجتماعی، مطالعات رسانه­های نوین، 1(3)، صص 42-1. https://nms.atu.ac.ir/article_4592.html
پوراحمد، احمد؛ نجفی، اسماعیل؛ عباسی فلاح، وحید؛ حیدری، اصغر (1398). اولویت­بندی تأثیر مؤلفه­های سرمایۀ اجتماعی بر مشارکت ساکنان در نوسازی بافت­های فرسوده شهری (مطالعۀ موردی: ناحیه 3 منطقه 10 شهر تهران)، مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 6(20)، صص 73-51.  https://www.sid.ir/paper/408224
جرجانی، بتول (1399). نقش سرمایه اجتماعی در توسعه محلات، اکوپرشین، 12 مهر 1399، https://ecopersian.ir/
جعفری المیرا، صالحی؛ صادق، قدیمی، بهرام (1400). نقش سرمایه­ی اجتماعی در مدیریت پسماند خانگی توسط زنان (مطالعۀ موردی: زنان ساکن سیرجان)، زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، 19(3)، صص 522-501. https://www.sid.ir/paper/526968/fa
جلیلیان، لعیا؛ دولتی، فاطمه؛ تقی­پور، ندا؛ چفاجردی، ایمان (1397). تحلیل رابطه و اثرگذاری سرمایه اجتماعی بر بهسازی و نوسازی بافت­های فرسوده شهری (مطالعه موردی: محله فهادان شهر یزد) ، فصلنامه جغرافیا(برنامه­ریزی منطقه­ای)، 8(3)، صص 148-131. https://ensani.ir/fa/article/489028
حبیبی، کیومرث؛ پور­احمد، احمد؛ مشکینی، ابوالفضل (1395). بهسازی و نوسازی بافت­های کهن شهری، انتشارات دانشگاه کردستان، تهران، چاپ هفتم. https://www.gisoom.com/book/1686843
حبیبی، محسن؛ مقصودی، ملیحه (1396). مرمت شهری، تعاریف، نظریه‌ها، تجارب، منشورها و قطع‌نامه‌های جهانی، روش‌ها و اقدامات شهری، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ هشتم. https://www.gisoom.com/book/1432255
حق­پناه، مریم؛ کریمی، باقر؛ مهدی ­نژاد درزی، جمال­ الدین (1400). تاثیرات عوامل کالبدی و اجتماعی بر بهسازی مشارکتی بافت­های فرسوده، مورد مطالعاتی: محله­ی نادر کاظمی شهر شیراز، معماری و شهرسازی آرمان شهر، شماره 37، زمستان، صص 251-239. https://www.sid.ir/paper/968418/fa
حیدرآبادی، ابوالقاسم (1400).، نوسازی شهری؛ بررسی نقش سرمایۀ اجتماعی- فرهنگی در مشارکت مردم در بازسازی بافت فرسوده شهری (مطالعۀ موردی شهرهای گنبد و گرگان)، فصلنامه اقتصاد و برنامه­ریزی شهری، 2(3)، صص 223-211. 10.22034/UE.2021.02.03.08
خواجه شکوهی، علیرضا؛ مدانلو جویباری، مسعود؛ صمدی، رضا (1392). بررسی نقش سرمایۀ اجتماعی در نوسازی بافت­های فرسوده شهری موردشناسی شهر جویبار، جغرافیا و آمایش شهری- منطقه ای، شماره8، صص 26-15. https://www.sid.ir/paper/236627
ذوالفقاری، اکبر؛ قیومی، آزاده (1402). فراتحلیل رابطه سرمایه اجتماعی و سلامت اجتماعی: پژوهش­­های بازه زمانی 13400-1390"، فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، سال12، شماره2، پیاپی47، صص 454-423. 10.22034/scs.2023.164171
رجبی، آزیتا، رسولی، سیدحسن و صف سری، محمد محبتی (1400). ارزیابی پایداری زیست محیطی شهر ساری با تاکید بر توسعه پایدار شهری، هفتمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری، صص 26-1. https://civilica.com/doc/1374228/
سجادی، ژیلا؛ واحدی یگانه، فرید (1396). نقش مشارکت اجتماعات محلی در توسعه­ی پایدار اجتماعی شهرها(مورد مطالعه: محله­ی سر تپوله- شهر سنندج)"، برنامه­ریزی منطقه­ای، 7(28)، صص 166-151. https://ensani.ir/fa/article/377001
صمدی، علی؛ جهانگیرزاده، جواد (1401). سنجش نقش سرمایه اجتماعی در فرایند بازآفرینی مشارکتی(مورد مطالعاتی: بررسی تطبیقی محلات مهدی القدم و هفت آسیاب شهر ارومیه)، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی)، 11(41)، صص 22-7. https://ensani.ir/fa/article/495560
ضرابی،­ علی­؛ فرید­تهرانی، سهیل (1388). رویکرد مشارکتی برای توسعه مجدد و احیای مناطق آسیب دیده شهری، آرمانشهر، 2(1)، صص 46-39. 20.1001.1.22285229.1394.6.20.5.7
طرح جامع ساری (1372). https://www.geodatas.ir/product/master-plan-sari
عشایری، طاها؛ جهان ­پرور، طاهره؛ تاملی، حمیدرضا؛ رقمی، فائزه (1402). نقش مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی در پیشگیری از جرم: فراتحلیل پژوهش‌های بازه زمانی 1390 الی 1399، مجله علمی مدیریت سرمایه اجتماعی. 10.22059/jscm.2022.351442.2360
فریدی­ثانی، مهسا؛ ستارزاده، داریوش؛ بلبلان ­اصل، لیلا (1402). تحلیل عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندان در نوسازی بافت­های فرسودۀ شهر تبریز (نمونه موردی: محلات ویجویه، بهار، قرامک، بارنج، شمس تبریزی و منجم)، فصلنامه اقتصاد و برنامه­ریزی شهری،­ 4(4)، صص 207-192.  https://ensani.ir/fa/article/575862
فنی، زهره؛ سجادی، ژیلا؛ سلیمانی، منصور (1394). نقش سرمایه اجتماعی در مدیریت و مشارکت محله­ای(مورد مطالعه: محله­های تیموری و هاشمی منطقه­ 10 شهر تهران)، آمایش جغرافیایی فضا، 5(18)، صص 121-105. https://ensani.ir/fa/article/491641
فوکویاما، فرانسیس (1384). سرمایه اجتماعی و جامعه مدنی، ترجمه افشین خاکباز و حسن پویان، انتشارات شیرازه.
قاسمی­ سیانی، محمد؛ قاسمی، ایرج؛ حیدری،­ حسین (1399). تدوین چارچوب مفهومی برنامه­ریزی مشارکتی محله­محور در شهرهای ایرانی(مطالعه موردی: محله­های سیروس، جوادیه و هفت­چنار شهر تهران)، فصلنامه شهر ایرانی اسلامی، 11(41)، صص 83-41.  https://www.sid.ir/paper/410791/fa
کامل­ نیا، رویا؛ حیدری، حسن؛ موسوی، میرنجف (1402). بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر توسعه پایدار محله­های شهری با تأکید بر امنیت پایدار (نمونه موردی: شهر ارومیه)، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، سال 12، شماره 47، صص 129-114. https://ensani.ir/fa/article/550908
گرجی­ پور، فاطمه؛ شکور، علی (1398). نقش سرمایه اجتماعی در ارتقای مشارکت مردمی و مدیریت بهینۀ شهری(مطالعه موردی: محلۀ کوی کارکنان دولت و پانصد دستگاه شهر دو گنبدان)، مطالعات محیطی هفت حصار، 28(7)، صص 44-33. https://ensani.ir/fa/article/457004
محمدی، جمال؛ شفقی، سیروس؛ نوری، محمد (1393). تحلیل ساختار فضایی-کالبدی بافت فرسوده شهری با رویکرد نوسازی و بهسازی(مطالعه موردی بافت فرسوده شهر دوگنبدان)، برنامه ریزی فضایی، 4(2)، پیاپی 13، صص 128-105. https://ensani.ir/fa/article/335293
محمودی، سمیرا؛ امامی، سیده فاطمه (1400). سرمایه اجتماعی و احساس امنیت سرمایه­گذاران در مناطق روستایی (نمونه: برنجکوبی­های شهرستان صومعه­سرا)"، نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی، سال 25، شماره 76، فصل تابستان، صص 278-261. https://ensani.ir/fa/article/463511
ملانیا جلودار، شهرام؛ رسولی، سیدحسن؛ طبالی، زهرا (1402). شناسایی عوامل موثر بر میزان اعتماد شهروندان به عملکرد شهرداری ساری، تحقیقات کاربردی جغرافیایی، دوره ۲۳، شماره ۷0، صص: ۳۴۲-۳۲۳.  http://dx.doi.org/10.61186/jgs.23.70.323
موسوی، میرنجف؛ حیدری، حسن؛ باقری ­کشکولی، علی (1391). بررسی نقش سرمایه اجتماعی در نوسازی و بهسازی بافت­های فرسوده مطالعه موردی شهر سردشت، مطالعات و پژوهش­های شهری و منطقه­ای، 4(15)، صص 122-105. https://ensani.ir/fa/article/314049
میرحسینی، حسن؛ حیدرآبادی، ابوالقاسم؛ فرزانه، سیف الله (1401). بررسی نقش سرمایۀ اجتماعی- فرهنگی در مشارکت مردم در بازسازی بافت فرسوده شهری(مطالعۀ موردی شهرهای گرگان و گنبد)"، فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی شهری، 14(55)، صص 336-319. 10.30495/jupm.2022.25094.4039
نظم ­فر، حسین؛ عطار، محمدامین (1393). نقش سرمایۀ اجتماعی بر مشارکت ساکنان در نوسازی بافت فرسودۀ شهری (موردشناسی: بافت فرسودۀ شهر اردبیل)، جغرافیا و آمایش شهری-منطقه­ای، شماره 12، صص 66-51.  https://www.sid.ir/paper/236575/fa
نعیمی، معصومه (1389). تبیین عوامل اجتماعی موثر بر جلب مشارکت شهروندان در تفکیک و جمع­آوری زباله­های خانگی، پایان­نامه کارشناسی ­ارشد، رشته جامعه­شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران. https://ensani.ir/fa/article/309518
  نورعلی ­وند، علی؛ ملکی، امیر؛ پارسامهر، مهریان؛ قاسمی، حمید (1395). بررسی نقش سرمایۀ اجتماعی در تبیین مشارکت ورزشی (مورد مطالعه: زنان استان ایلام)، مطالعات توسعه­ی اجتماعی­-فرهنگی، 5(3)، صص 149-127. https://ensani.ir/fa/article/384778
References
Batey, P. (2000). Urban regeneration in Britain: Progress. Principles and Prospects. University of Liverpool. Liverpool.                
Bramely, Glen., Kirk, Karryn (2005): Does planning make a difference to urban form? Recent evidence from Central Scotland. Journal of Environment and Planning. Vol.37. pp 355-378.
Coleman, J. (2002). The creation and destruction of social: implications for the law. Journal of law, Public Policy,vol.
Foth, M. (2004). Designing networks for sustainable neighborhood’s: A case study of student apartment complex. http://eprints. qut. edu. Ac /archivel…1906/01/foth. Pdf.
Fukuyama, F. (2001). Social capital, civil society and development. Third World Quarterly, pp 7-20.
Gong, Tang.D, Liu, X.M. (2022). Residents’ behavioral intention to participate in neighborhood micro-renewal based on extended theory of planned behavior: A case study in Shanghai, China. Habitat International, 129(2). http://dx.doi.org/10.1016/j.habitatint.2022.102672.
Jin, B. (2020). The State Of Neighborhood Relations and the Absence of Social Capital in Chinese Urban Neighborhoods in Recommendations Moving Forward. International Journal of Arts Humanities and Social Sciences Studies, 5 (7), 57-70.
Lombardi, D.R., Porter, L. Barber, A., Rogers, C.F. (2011). Conceptualizing Sustainability in UK Urban Regeneration: a Discursive Formation. Urban Studies, 48(2) 273–296, February 2011, 273-296.
Norbe, E. (2002). Urban Regeneration Experiences in Brazil: Historical Preservation. Tourism Development and Gentrification, URBAN DESIGN International.
Offe, Claus and Fuchs, Susanne. (2002). A decline of Social Capital ? The German Case. Published in Putnam, Robert D (2002) Democracy in Flux: The Evolution of Social Capital in Contemporary Society, New York: Oxford University Press.
Payton, M., Payton, A.(2003). Influence of Place Attachment and Social Capital on Civic Action: A Study at Sherburne National Wildlife Refuge. master on Civic Action, 1 (12). 111-122.
Payton, Michelle., Payton, Angela (2003). Influence of Place Attachment and Social Capital on Civic Action: A Study at Sherburne National Wildlife Refuge. master’s thesis of Natural Resources Science and Management Program, University of Minnesota.
Putnam. R. (2002). Bowling Alone :The Collapse and Revival Of American Community. Simon and Schuster, New York.
Roberts, P., Sykes, H. (2000). Urban Regeneration. SAGE Publication, London, UK.
Tahlyan, D., Stathopoulos. A., Maness, M. (2022). Disentangling social capital Understanding the effect of bonding and bridging on urban activity participation. Transportation Research Interdisciplinary Perspectives, 15.
Zhang, Li.X.,  Hui, F.,  Lang, E.C.W.(2020). Collaborative workshop and community participation: A new approach to urban regeneration in China. 102, 102743. http://dx.doi.org/10.1016/j.cities.2020.102743.
Journal of Urban Social Geography
Volume 12, Issue 2 - Serial Number 27
September 2025
Pages 261-277

Files

History

  • Receive Date: 24 November 2024
  • Revise Date: 19 May 2025
  • Accept Date: 09 June 2025

Share

How to cite

Statistics