دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 Analysis of Factors Affecting Social Tolerance in Small, Medium, and Metropolitan Cities: A Study of Young People in Khaf, Sabzevar, and Mashhad تحلیل عوامل مؤثر بر مدارای اجتماعی در شهرهای کوچک، میانی و کلانشهری، موردمطالعه: جوانان سه شهر خواف، سبزوار و مشهد 1 17 4770 10.22103/jusg.2025.2142 FA مهدی زنگنه استادیارگروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران. زکیه شرفی کارشناسی ارشد جمعیت شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Journal Article 2024 08 25 Introduction: The presence of different individuals and groups with diverse thoughts and behaviors alongside one another, coupled with the need to respect mutual rights and foster peaceful coexistence, as well as ensuring the continuity of tension-free and peaceful communication among individuals and local and global communities, underscores the significance of understanding social tolerance. Accordingly, the present study aimed to assess the status of social tolerance among young people in three different cities in terms of population, geography, and culture. Data and Method: This survey study was conducted using a descriptive-analytical approach with a practical objective. Data were collected through field research utilizing a researcher-made questionnaire. The statistical population of the study included all youth aged 18-35 years in Khaf, Sabzevar, and Mashhad, three cities in Razavi Khorasan Province. A sample of 1135 questionnaires was distributed and completed in the three cities through multistage cluster sampling. Data were analyzed using correlation coefficients, regression analysis, and analysis of variance (ANOVA), focusing on indicators such as cultural capital, media consumption, and demographic variables. Each variable in the questionnaire was measured using a five-point Likert scale. Results: The findings indicated a relationship between the income of the head of the household and the level of social tolerance. Besides, there was a significant difference between occupational status and social tolerance. Based on beta coefficients, media consumption emerged as the most influential factor, followed by education, as the second most influential factor. Subsequent factors, in order of impact, included cultural capital, institutional cultural capital, and mental cultural capital. Conclusion: The results revealed that the level of social tolerance among the studied individuals had a direct relationship with urban population growth. Moreover, higher household income was associated with greater social tolerance. Media consumption also increased social tolerance. Furthermore, dimensions of cultural capital had a direct relationship with the level of social tolerance. Achieving sustainable development requires collective action, which in turn depends on fostering social tolerance in communities. مقدمه: قرارگرفتن افراد و گروه های مختلف با اندیشه ها و رفتارهای متفاوت و در کنار هم و لزوم احترام به حقوق همدیگر و همزیستی مسالمت آمیز و همچنین برای تداوم ارتباط بدون تنش و مسالمت آمیز میان افراد و جوامع محلی و جهانی شناخت مدارای اجتماعی دارای اهمیت بسیاری تلقی می شود. در پی چنین اهمیتی، پژوهش حاضر برآن است تا وضعیت مدارای اجتماعی جوانان را در سه شهر متفاوت به لحاظ جمعیتی، جغرافیایی و فرهنگی مورد سنجش قراردهد. داده و روش: این پژوهش از نوع پیمایشی و با رویکردی توصیفی- تحلیلی با هدف کابردی تنظیم و اطلاعات به صورت میدانی و با استفاده از پرسشنامۀ محقق ساخته به دست آمده است. جامعة آماری تحقیق شامل کلیه جوانان 18-35 ساله سه شهر خواف، سبزوار و مشهد در خراسان رضوی بوده و حجم نمونه 1135 پرسش نامه بوده که در سه شهر موردنظر به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای توزیع و تکمیل شده است. برای تحلیل از ضرایب همبستگی، تحلیل رگرسیون، تحلیل واریانس استفاده شده است. به همین منظور، در این پژوهش سعی شده شاخص هایی همچون سرمایه فرهنگی، مصرف رسانه ای و متغیرهای جمعیتی مورد بررسی قرار گیرد. برای سنجش هر یک از متغیّرها در پرسش نامه، از طیف لیکرت پنج سطحی استفاده شده است. یافته‌ها: نشان دهندۀ آن است بین میزان درآمد سرپرست خانوار فرد و میزان مدارای اجتماعی رابطه وجود دارد. تفاوت معناداری بین وضعیت شغلی و میزان مدارای اجتماعی وجود دارد. با توجه به ضرایب Beta بیشترین تأثیر مربوط به مصرف رسانه ای، در اولویت دوم، تحصیلات و در اولویت های بعدی به ترتیب سرمایه فرهنگی، سرمایه فرهنگی نهادی، سرمایه فرهنگی ذهنی می باشند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می دهد که میزان مدارای اجتماعی افراد مورد مطالعه، با افزایش جمعیت شهرها رابطۀ مستقیم دارد. با بالا رفتن درآمد خانوار، میزان مدارای اجتماعی، افراد افزایش می یابد. مصرف رسانه ای باعث افزایش مدارای اجتماعی می شوند. ابعاد سرمایه فرهنگی با میزان مدارای اجتماعی رابطۀ مستقیم دارند. دستیابی به توسعه پایدار با کار جمعی امکان پذیر است و لازمه کار جمعی تحقق مدارای اجتماعی در بین جامعه است.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4770_a9b7cd35e29f45e8c9a35bd5a3bd1279.pdf

دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 Evaluating Age-Friendly City Criteria from Residents' Perspective (Case Study: Miandoab, Iran) تبیین وضعیت معیارهای شهر دوستدار سالمند از دیدگاه ساکنین (نمونه موردی: شهر میاندوآب) 19 40 4771 10.22103/jusg.2025.2143 FA میرنجف موسوی استاد گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. نیما بایرام‌زاده دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی آمایش سرزمین، گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. امین شهسوار کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری ـ آمایش شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. Journal Article 2024 05 25 Introduction: Given the rising elderly population in Miandoab, it is crucial to assess the criteria for an age-friendly city in this context. By understanding the current status of these criteria, a vision for the sustainable development of the city can be formulated. Therefore, the primary objective of this study was to evaluate the criteria for an age-friendly city from the perspective of elderly residents in Miandoab, Iran. Data and Method: This study employed a descriptive-analytical method and was practical in purpose. Data were collected using library and field methods. The statistical population comprised residents of Miandoab aged over 65 years. Using Cochran's formula, the sample size was estimated to be 364 individuals, randomly selected across the study area. Data were analyzed utilizing Walker Michael’s (1996) satisfaction-importance matrix (SIM), and the aging index was used to evaluate the population structure. Results: The highest importance-satisfaction (IS) values among the sub-criteria of the eight main research criteria were 0.7144 (housing), 0.5705 (social participation), 0.5649 (respect and social inclusion), 0.7149 (civic participation and employment), 0.4689 (communication and information), 0.4440 (community support and health services), 0.6295 (outdoor spaces and buildings), and 0.5104 (transportation). Based on these IS scores for the sub-criteria of an age-friendly city in Miandoab and according to the importance and satisfaction percentages, two strategies are justified: increasing the emphasis on the existing situation and stabilizing the current emphasis. Conclusion: The demographic projections indicate that in the future, the population pyramid of Miandoab will feature a significant proportion of residents over 60 years old. The aging phenomenon in Miandoab is a multifaceted reality encompassing cultural, social, economic, environmental, health, and medical dimensions. The overall average IS scores across the study criteria revealed rankings from highest to lowest: outdoor spaces and buildings (0.5497), civic participation and employment (0.5433), housing (0.4961), social participation (0.4469), respect and social inclusion (0.4354), community support and health services (0.3993), transportation (0.3732), and communication and information (0.3683). The rankings generally indicate a quantitative hierarchy matching strategies tailored for each of the related sub-criteria. Creating a dynamic age-friendly city relies on establishing policies, structures, strategies, programs, facilities, and urban services. مقدمه: با توجه به روند صعودی تعداد جمعیت سالمندان در میاندوآب، اهمیت بررسی وضعیت معیار‌های شهر دوستدار سالمند را در این شهر نمایان می‌سازد به‌طوری‌که با تبیین وضعیت این معیار‌‌ها در این شهر می‌توان چشم‌اندازی از مسیر توسعه پایدار این شهر تدوین نمود. بنابراین هدف اصلی این پژوهش تبیین وضعیت معیار‌های شهر دوستدار سالمند از دیدگاه ساکنین سالمند در شهر میاندوآب می‌باشد. داده و روش: روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی و دارای هدف کاربردی می‌باشد. جمع‌آوری داده‌ها در این پژوهش به‌صورت کتابخانه‌ای و میدانی صورت گرفته است. جامعه آماری این پژوهش ساکنین بالای 65 سال شهر میاندوآب می‌باشد که با استفاده از فرمول کوکران، تعداد حجم نمونه 364 نفر برآورد شده است که به‌صورت تصادفی ساده در محدوده موردمطالعه توزیع گردیده است. در این پژوهش، برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از مدل واکر مایکل (1996) ماتریس رضایت ـ اهمیت و برای ارزیابی ساختار جمعیتی از فرمول معیار سالخوردگی استفاده‌شده است. یافته‌ها: پردامنه‌ترین مقادیر IS برای زیرمعیارهای معرف وابسته به هشت معیار اصلی پژوهش عبارت‌اند از: 7144/0 (مسکن)، 5705/0 (مشارکت اجتماعی)، 5649/0 (احترام و پذیرش اجتماعی)، 7149/0 (مشارکت مدنی و اشتغال)، 4689/0 (ارتباطات و اطلاعات)، 4440/0 (حمایت اجتماعی و خدمات درمانی)، 6295/0 (فضاها و ساختمان‌های بیرونی) و 5104/0 (حمل‌ونقل). با توجه به میزان IS برای زیرمعیارهای شهر دوستدار سالمند در میاندوآب و نظر به درصد اهمیت و رضایت آن‌ها، دو استراتژی افزایش تأکید بر وضع موجود و تثبیت تأکید فعلی مناسب و توجیه‌پذیر است. نتیجه‌گیری: هرم جمعیتی میاندوآب در آینده به مسیری می‌رود که افراد بالای ۶۰ سال شمار زیاد و بالایی از جمعیت را دربر می‌گیرد. میانگین نهایی IS معیارهای پژوهش نشان می‌دهد که فضاها و ساختمان‌های بیرونی (5497/0)، مشارکت مدنی و اشتغال (5433/0)، مسکن (4961/0)، مشارکت اجتماعی (4469/0)، احترام و پذیرش اجتماعی (4354/0)، حمایت اجتماعی و خدمات درمانی (3993/0)، حمل‌ونقل (3732/0) و ارتباطات و اطلاعات (3683/0) به ترتیب در رتبه اول تا هشتم قرار دارند که به‌طورکلی نشانگر تطبیق سلسله‌مراتبی کمی با استراتژی‌های مدون هرکدام از زیرمعیارهای مرتبط است. ایجاد شهرِ دوستدارِ سالمندِ پویا به تأمین شرایط مبتنی بر سیاست‌ها، ساختارها، راهبردها، برنامه‌ها، امکانات و خدمات شهری بستگی دارد.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4771_9edfe01057e63be4eb5e5a188ac44638.pdf

دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 Investigating the Relationship Between Social Capital and Social Adaptation in an Ethical City (Case Study: Urmia, Iran) بررسی ارتباط سرمایه اجتماعی با سازگاری اجتماعی در شهر اخلاق مدار (نمونه موردی : شهر ارومیه) 41 60 4772 10.22103/jusg.2025.2144 FA اصغر عابدینی دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. مهدی بلالی دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. رضا حسین زاده دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری ، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. Journal Article 2024 06 17 Introduction: The active presence and involvement of citizens in planned spaces reflect the effectiveness of the planning process and foster social solidarity. Such communication and participation contribute to the development of social capital within communities over time. Consequently, planning transcends mere per capita and usage considerations, introducing new concepts rooted in ethics and citizen behavior, ultimately leading to the idea of an ethical city. This study explored the dimensions and components of social capital in Urmia, Iran, guided by the principles of an ethical city and social adaptation. Data and Method: This study employed a descriptive-analytical method and was practical in its purpose. A cluster sampling method was employed to select the statistical sample comprising two neighborhoods from region 4, representing a traditional texture, and two neighborhoods from region 1, featuring a modern one. A total of 380 samples were selected using Cochran's formula. Data collection related to the research indicators involved a space syntax model to identify sensitive areas based on connectedness and integration, considering factors such as social interactions and security. Moreover, the authors drew insights from their field observations of the area, considering both historical and modern textures, by assessing the impact of expert opinions on the final ratings of selected indicators for each urban texture. A questionnaire was also developed and distributed to collect information about the quality of life of residents in these urban areas. Results: The indicators used to assess the comfort and quality of life of residents in the neighborhoods indicated that communication with city officials and participation in local plans were significantly higher in the modern texture compared to the traditional one. The understanding of access to streets and squares was R2=0.38 in region 1 and R2=0.32. This engagement relies on institutional trust, which lays the groundwork for social solidarity and is connected to essential services provided by urban management, including access to emergency services, local amenities, street lighting, the cleanliness of the streets, and access to recreational spaces in the neighborhood, as highlighted by both field observations and questionnaire results for region 4. The mean value of integration in streets and squares was 1.10 in region 4 and 1.35 in region 1. Conclusion: The findings indicated that studies on social capital focusing on individuals’ ethics and behaviors are more effective than top-down planning conducted without proper research. The analysis of the maps showing the current conditions of region 4 revealed that the lack of social adaptation to the living environment is increasingly contributing to the breakdown of social solidarity. Abandoned and dilapidated buildings are marked as outstanding black spots on maps, and this trend is likely to increase over time. مقدمه: حضور و فعالیت سرزنده شهروندان در فضایی که برای آن برنامه ریزی صورت گرفته، نشانگر درست بودن عمل برنامه ریزی می باشد و موجب شکل گیری انسجام اجتماعی می گردد. این ارتباط و مشارکت در طول زمان موجب شکل گیری سرمایه اجتماعی در جوامع می گردد. بنابراین عمل برنامه ریزی از انحصار مباحث کمی سرانه و کاربری خارج شده و مفاهیم جدید مبتنی بر اخلاق و رفتار شهروندان و شهر اخلاق مدار مطرح می گردد. در این پژوهش، به بررسی ابعاد و مؤلفه های سرمایه اجتماعی در شهر ارومیه مطابق با اصول شهر اخلاق مدار و سازگاری اجتماعی می پردازیم. داده و روش: پژوهش حاضر از نظر روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی بوده و از لحاظ هدف، کاربردی می باشد. نمونه آماری به صورت خوشه ای انتخاب شد که شامل دو محله از منطقه 4 به عنوان بافت سنتی و دو محله از منطقه 1 به عنوان بافت مدرن می باشد. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 380 نفر است. جمع آوری داده ها در ارتباط با شاخص های پژوهش از طریق مدل چیدمان فضا (شناسایی نواحی حساس از نظر همپیوندی و یکپارچگی با توجه به موضوع تعاملات اجتماعی و امنیت و غیره) انجام شده است. برداشت های میدانی نگارندگان از محدوده های مطالعاتی در بافت قدیم و جدید ( به صورت تأثیر نظر کارشناسی در امتیاز نهایی شاخص ها برای هر یک از بافت های شهری انتخاب شده) و پرسشنامه برای اگاهی از وضعیت کیفیت ساکنین آن بافت های شهری (امتیازدهی با طیف لیکرت) انجام شده است. یافته‌ها: شاخص‌های به کار گرفته شده در جمع آوری اطلاعات در ارتباط با آسایش و کیفیت زندگی اهالی محله‌ها نشان از این دارد که میزان ارتباط با مسئولان شهری و مشارکت در طرح‌های محلی بافت مدرن بسیار بیشتر از بافت سنتی شهر می‌باشد. در محدوده منطقه 1 قابلیت فهم دسترسی معابر R2=(0.38) و در منطقه 4 ، این مقدار برابر R2=(0.32) . لازمه این مشارکت و ارتباط وجود اعتماد نهادی در محل می‌باشد. اعتماد نهادی اولین پیش زمینه را برای به وجود آوردن انسجام اجتماعی مهیا می‌آورد و مربوط به ابتدایی‌ترین خدمات ارائه شدۀ مدیریت شهری نظیر دسترسی به خدمات اضطراری و محلی میزان روشنایی معابر تمیزی و نظافت معابر دسترسی به فضای تفریحی محله می‌باشد که هم مطابق برداشت‌های میدانی و هم نتایج پرسشنامه حداقل این مقدار برای منطقه ۴ وجود دارد. میانگین یکپارچگی معابر در محدوده منطقه 4 (10/1) و در منطقه 1 (35/1) میباشد. نتیجه‌گیری: نتایج یافته ها نشان از اولویت داشتن مطالعات سرمایه اجتماعی مبتنی بر اخلاق و رفتار مردم، به برنامه‌ریزی‌هایی از بالا به پایین و بدون مطالعه دارد. با توجه به نقشه‌های وضع موجود ارائه شده از منطقه ۴ می‌توان گفت ناسازگاری اجتماعی با محیط زندگی موجب از همگسیختگی روزافزون انسجام اجتماعی در این محل می‌گردد و بناهای متروکه و مخروبه به صورت لکه‌های سیاه رنگ در نقشه نمایان می‌گردد که با گذر زمان این مقدار سیر صعودی نیز به خود می‌گیرد.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4772_58fd4f62bf8104842d213497ca562f08.pdf

دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 Analysis of the Components Affecting the Sociability of Urban Spaces (Case Study: Haj Rais Alley, Bushehr) تحلیل وضعیت مؤلفه‌های مؤثر بر اجتماع‌پذیری فضاهای شهری (مطالعۀ موردی: کوچۀ حاج ‌رئیس، بوشهر) 61 82 4773 10.22103/jusg.2025.2145 FA احسان حیدرزاده استادیار گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران. احمدرضا خواجه دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران. ایران. مهرشاد هدایتی دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران. ایران. مریم ابراهیمی دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه شیراز، فارس. ایران. Journal Article 2024 04 26 Introduction: The presence or absence of people in public spaces and territories as a representation of human behavior will lead to the emergence of signs of participation. Accordingly, the current study aimed to extract and identify the components affecting the sociability of public spaces; analyze and explain the correlations among them, validate the proposed model; and finally, evaluate the sociability performance of the case under study according to the components approved by the experts. Data and Method: The current study was applied in purpose and descriptive-analytical in nature. A quantitative method was used to analyze the data. To survey the theoretical literature and identify and extract the components influencing the sociability of urban spaces, a review of primary sources was conducted. The field research involved distributing questionnaires, while the model testing employed the binomial test in SPSS and confirmatory factor analysis (CFA) using LISREL. The statistical population of the study consisted of the entire population of Bushehr, Iran, totaling 252,000 people. Using Cochran's formula, the sample size was estimated to be 150 individuals. Participants were selected using purposive sampling from among those with a perception of Haj Rais Alley experienced over time. Results: The statistical indicators showed that the proposed model fit closely with the data and, as anticipated, the physical, activity-social, and perceptual-semantic components explained the concept of sociability. Besides, each indicator could effectively measure these components. Conclusion: Among the components affecting the sociability of Haj Rais Alley, access and connectivity, visibility, sociable furniture, active land uses, the space’s capability to attract different age groups, and flexibility were regarded as unfavorable from the point of view of the visitors. Furthermore, recommendations were provided to improve the status of these undesirable components. مقدمه: حضور یا عدم حضور انسان‌ها در فضاها و قلمرو‌های عمومی به عنوان بازنمای رفتار انسان منجر به ظهور نشانه‌هایی از مشارکت خواهد بود. لذا هدف از پژوهش حاضر، استخراج و شناسایی مؤلفه‌های مؤثـر بـر اجتماع‌پذیری فضاهای عمومی؛ تحلیـل و تبییـن همبسـتگی روابط میان آن‌ها، تأیید مدل پیشنهادی و در نهایت نیز ارزیابی عملکرد اجتماع‌پذیری مورد مطالعه به تفکیک مؤلفه‌های تایید شده توسط خبرگان است. داده و روش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از حیث ماهیت، توصیفی تحلیلی و از روش کمی جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شده است. به منظور گردآوری ادبیات نظری، شناسایی و استخراج مؤلفه‌های مؤثر بر اجتماع‌پذیری فضاهای شهری از مرور منابع دست اول استفاده شده است. بخش میدانی با استفاده از پرسش نامه و آزمون مدل به روش آزمون دو جمله‌ای در نرم‌افزار SPSS و تحلیل عاملی تأییدی در نرم‌افزار Lisrel انجام شده است.جامعۀ آماری این پژوهش کل جمعیت شهر بوشهر؛ 252 هزار نفر و نمونۀ آماری با استفاده از فرمول کوکران برابر با 150 نفر است. روش نمونه‌گیری هدفمند بوده است و شهروندانی انتخاب شده‌اند که تجربۀ ادراک کوچه حاج رئیس را در طول زمان داشته‌اند. یافته‌ها: شاخص‌های آماری به وضوح نشان می‌دهد که مدل پیشنهادی به خوبی با داده‌ها هماهنگ شده است و همان طور که پیش‌بینی می‌شد مؤلفه‌های کالبدی، فعالیتی_اجتماعی و ادراکی_معنایی، تبیین کننده مفهوم اجتماع‌پذیری هستند و همچنین هر یک از شاخص‌های نامبرده قادر به سنجش این مؤلفه‌ها هستند. نتیجه‌گیری: از میان مجموع مؤلفه‌های مؤثر بر اجتماع‌پذیری کوچۀ حاج رئیس، مؤلفه‌های دسترسی و ارتباطات، روئیت‌پذیری، مبلمان اجتماع‌پذیر، کاربری‌های فعال، عملکرد فضا در جذب گروه‌های مختلف سنی و در نهایت انعطاف‌پذیری، از دیدگاه مراجعه‌کنندگان در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. در انتها نیز به منظور تغییر وضعیت مؤلفه‌های نامطلوب پیشنهاداتی ارائه شده است.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4773_949e7b7801c203b0100ba5a265b8afee.pdf

دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 Evaluation and Analysis of Factors Affecting the Sense of Social Security in the Metropolis of Isfahan ارزیابی و تحلیل مؤلفه‌های مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی کلان‌شهر اصفهان 83 97 4774 10.22103/jusg.2025.2146 FA احمد حجاریان پسادکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 2024 05 26 Introduction: Security affects all aspects of societal life, both directly and indirectly. One of its most important dimensions is social security, including financial, personal, occupational, and moral security. Examining and measuring the indicators of social security was the main issue of the present study. This study adopted an applied-developmental approach and a descriptive-analytical method and aimed to evaluate the factors affecting social security in the metropolis of Isfahan. Data and Method: The required data were collected using library research and field surveys at the household level. The sample size was estimated at 315 households using Cochran's formula. Utilizing quantitative and statistical methods, including multiple regression analysis in SPSS, structural equation modeling (SEM) in LISREL, and fuzzy multivariate analysis in GIS, the level of social security was investigated, and components effective in the study area were prioritized. Results: The findings indicated that in terms of social security indicators, financial, occupational, personal, and cultural dimensions, with weights of 0.511%, 0.456%, 0.287%, and 0.266%, respectively, emerged as the most critical factors contributing to the social security of the metropolis of Isfahan. The percentages highlight the greater significance of financial security compared to other dimensions. Conclusion: The metropolis of Isfahan exhibited medium to high levels of social security, with the largest area, 151 square kilometers, classified within the high and very high security categories. مقدمه: امنیت به صورت مستقیم و غیرمستقم، بر تمامی جوانب زندگی جوامع اثرگذار است. یکی از مهمترین ابعاد امنیت، امنیت اجتماعی است که شامل امنیت مالی، جانی، شغلی و شغلی، اخلاقی و غیره می شود. بررسی و سنجش شاخص های امنیت اجتماعی مسئله اساسی پژوهش حاضر است. پژوهش حاضر دارای ماهیتی توسعه ای-کاربردی و روشی توصیفی- تحلیلی می‌باشد و با هدف ارزیابی مؤلفه‌های مؤثر بر امنیت اجتماعی کلان شهر اصفهان انجام شده است. داده و روش: داده های مورد نیاز با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و بررسی میدانی در سطح خانوار جمع‌آوری گردید. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران معادل 315 خانوار برآورد شد. با بهره گیری از روش های کمی و آماری از جمله رگرسیون چندگانه در محیط نرم افزار SPSS، معادلات ساختاری در محیط نرم افزار LISREL و تحلیل چند متغیره فازی در محیط GIS، به بررسی میزان امنیت اجتماعی و اولویت بندی مؤلفه های مؤثر در منطقه مدنظر پرداخته شده است. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می دهد از لحاظ برخورداری از شاخص های امنیت اجتماعی، به ترتیب اولویت در کلان شهر اصفهان، شاخص های مالی، شغلی، جانی و فرهنگی با 511/0، 456/0، 287/0 و 266/0 درصد بیشترین نقش را در امنیت اجتماعی کلان شهر اصفهان دارند که نشانگر مهم بودن بعد امنیت مالی نسبت به بقیه ابعاد است. نتیجه‌گیری: کلان شهر اصفهان دارای امنیت اجتماعی متوسط رو بالا می باشد به طوری که بیشترین مساحت مربوط به طبقه زیاد و بسیار زیاد با مقدار 151 کیلومتر مربع می باشد.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4774_9128a9f56db688bbc85b9e44dbbec8fd.pdf

دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 Evaluation and Leveling of Mental Components of Urban Livability; Case Study: Urban Areas of Khorramabad ارزیابی و تحلیلی بر زیست‌پذیری نواحی شهری خرم‌آباد 99 119 4775 10.22103/jusg.2025.2147 FA آیت رشنوفر دانش‌آموخته دکترای برنامه ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران حامد عباسی دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. Journal Article 2024 06 15 Introduction: The concept of livable cities is a primary concern for policymakers, urban planners, and managers, and the overarching goal of urban planning is to transform urban spaces into a livable environment for residents. This study aimed to assess the levels of livability across various urban districts in Khorramabad, Iran. Data and Method: This was an applied, descriptive-analytical study. Data were collected through documentary (library research) and field (questionnaire-based) methods. The collected data were analyzed using the one-sample t-test, conducted via SPSS software. To rank the urban districts based on their livability performance, the VIKOR multi-criteria decision-making method was employed. Results: Findings revealed that out of the nine evaluated indices, only three—public education, health, and place attachment— indicated relatively acceptable conditions in Khorramabad. However, other indices reflected significant deficiencies according to residents. Besides, assessing urban districts based on total indices showed that only one area (district 6) out of 24 was deemed to have favorable livability, while the status of the remaining districts ranged from tolerable to unsatisfactory. Conclusion: Overall, the results suggested that urban management in Khorramabad has not yet achieved satisfactory outcomes in enhancing urban livability indices. مقدمه: مفهوم شهر زیست پذیر از مهمترین دغدغه های سیاست گذاران، برنامه ریزان و مدیران شهری بوده و هدف تمام برنامه ریزی های شهری، تبدیل فضای شهر به محیطی زیست پذیر و با قابلیت زندگی برای شهروندان است. در همین ارتباط، این پژوهش با هدف سنجش میزان زیست پذیری در سطح نواحی شهر خرم آباد انجام‌ یافته است.. داده و روش: روش تحقیق به لحاظ ماهیت، تحلیلی ـ توصیفی و از نظر هدف، کاربردی است. داده‌ها و اطلاعات از طریق دو روش اسنادی ( مطالعات کتابخانه‌ای) و میدانی (پرسش نامه) گردآوری‌شده است. جهت تحلیل داده های گردآوری شده از آزمون تی تک نمونه ای در قالب نرم افزار SPSS و برای رتبه بندی نواحی، از روش تصمیم گیری چند شاخصه VIKOR استفاده شده است.. یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان داد که از میان شاخص های 9 گانه، شهر خرم آباد فقط در سه شاخص آموزش عمومی، بهداشت و تعلق مکانی وضعیت نسبتاً قابلقبولی داشته است اما در دیگر شاخص ها، از نظر شهروندان نواحی شهری خرم آباد وضعیتی نامطلوب داشته است. همچنین وضعیت سطح بندی نواحی شهری بر اساس مجموع شاخص ها نشان داد که فقط در یک ناحیه ( ناحیه6) از مجموع 24 ناحیه شهری از وضعیت مطلوب زیست پذیری برخوردارند و مابقی نواحی در وضعیت قابل تحمل تا نامطلوب قرار دارند. نتیجه‌گیری: در مجموع می توان بیان داشت که روند مدیریت شهری در شهر خرم آباد نتوانسته است نتایج مطلوبی را از نظر ارتقاء شاخص های زیست پذیری شهری داشته باشد.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4775_9640d0bc02299717f7113094d4e1be36.pdf

دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 Futuristic Research on the Realization of the Low-carbon Approach in Worn-out Urban Texture with an Emphasis on Sustainable Housing in Tehran Metropolis آینده‌پژوهی تحقق رویکرد کم‌کربن در بافت‌های فرسوده شهری با تأکید بر مسکن پایدار در کلان شهر تهران 121 140 4776 10.22103/jusg.2025.2148 FA فرزانه ساسان پور دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. کمال رسولی پژوهشگر دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. فرید واحدی یگانه پژوهشگر دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. Journal Article 2024 06 22 Introduction: Considering the importance and consequences of climate change and energy efficiency in sustainable urban development and the realization of the low-carbon approach in worn-out tissues, this article aims to identify the drivers and study the future of the realization of the low-carbon approach in the worn-out tissues of the metropolis of Tehran in terms of housing efficiency and improving the state of energy efficiency. Data and Method: has been in this regard, the current research is in the category of applied research in terms of the research objective and has used qualitative and quantitative (mixed) methods in order to collect and analyze data. MAXQDA software was used for qualitative analysis and SPSS and MICMAC for quantitative analysis. Results: The results of the research showed that there is a relationship between the low-carbon approach and worn-out fabric, and a positive and significant relationship between the low-carbon approach and sustainable housing was proven through Pearson's correlation coefficient (with a numerical value of 713). Based on the results of cross-analysis, the variables of the physical-spatial sector with a weighted average (2.88), managerial-institutional with (67.72) and economic (61.37) have the most impact on the status of the low-carbon approach in the inefficient tissues of Tehran metropolis. Also, the variables of physical-spatial part with a weighted average (79.65) and economic with (70.85) also had the highest effectiveness. Conclusion: It was also found that the urban system, especially in the housing sustainability and low-carbon approach in Tehran metropolis, is experiencing unstable conditions. مقدمه: با توجه به اهمیت و پیامدهای تغییرات اقلیمی و کارآیی انرژی در توسعۀ پایدار شهری و تحقق‌پذیری رویکرد کم‌کربن در بافت‌های فرسوده، این مقاله با هدف شناسایی پیشران‌ها و مطالعۀ آیندۀ تحقق‌پذیری رویکرد کم‌کربن در بافت‌های فرسودۀ کلان شهر تهران به لحاظ کارآمدی مسکن و بهبود وضعیت بهره‌وری انرژی انجام‌شده است. داده و روش: پژوهش حاضر از نظر هدف تحقیق، در ردۀ تحقیقات کاربردی قرار دارد و از روش کیفی و کمی (آمیخته) به منظور گردآوری و تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شده است. از نرم‌افزارهای MAXQDA برای تجزیه و تحلیل کیفی و SPSS و MICMAC برای تجزیه و تحلیل کمی استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان داد که میان رویکرد کم‌کربن و بافت فرسوده ارتباط وجود دارد و نیز ارتباط مثبت و معنادار رویکرد کم‌کربن و مسکن پایدار از طریق ضریب همبستگی پیرسون (با ارزش عددی 713/.) اثبات گردید. بر اساس نتایج اثرات تحلیل متقاطع، متغیرهای بخش کالبدی – فضایی با میانگین وزنی (2/88)، مدیریتی – نهادی با (72/67) و اقتصادی (37/61) بیشترین تأثیر را وضعیت رویکرد کم‌کربن در بافت‌های ناکارآمد کلان شهر تهران داشته‌اند. همچنین متغیرهای بخش کالبدی – فضایی با میانگین وزنی (65/79) و اقتصادی با (85/70) نیز دارای بالاترین میزان تأثیرپذیری بودند. نتیجه‌گیری: همچنین مشخص گردید که سیستم شهری به خصوص در بخش پایداری مسکن و رویکرد کم‌کربن در کلان شهر تهران شرایط ناپایداری را سپری می‌کند.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4776_3b128f8634faf5d83c43f761cb2b35bc.pdf

دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 Citizens' perception of effectiveness crisis in urban management, case study: City of Zahedan بحران اثربخشی مدیریت شهری بر پایۀ داوری شهروندان (پژوهش‌موردی: شهر زاهدان) 141 160 4777 10.22103/jusg.2025.2149 FA مهدی دریانوش کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. امیرحمزه شهبازی استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی‌شهری، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. Journal Article 2024 07 17 Introduction: The perceptions and judgments of Zahedan residents regarding the quantity and quality of green spaces, urban parks, pavements, building facades, urban texture, city cleanliness, and urban furniture reveal weaknesses in city management. Accordingly, this study aimed to analyze and assess the effectiveness of urban management in crisis and explain residents’ judgments. Data and Method: This applied study utilized a researcher-made questionnaire and a two-stage random sampling method to collect statistical data from 453 individuals over 17 years of age in Zahedan. The sample was stratified across six zones (with Zone 1 being the highest and Zone 6 the lowest) and analyzed using non-parametric inferential statistical tests, including one-sample Chi-square, Kruskal-Wallis, Kendall’s Tau-c, Somers’d, and Shapiro-Wilk. Results: In total, 67% of Zahedan residents were dissatisfied with urban management, and 11% were satisfied. The level of dissatisfaction of residents varied from 72% with insufficient leisure spaces to 66% with cleaning and waste collection. The dissatisfaction index among respondents who were illiterate, had less than high school diploma, high school diploma, associate’s degree, bachelor's degree, master's degree, and doctorate was 22%, 53%, 62%, 83%, 82%, and 100%, respectively (p<0.001). The spatial distribution of citizens' dissatisfaction across six zones, from Zone 1 (the highest) to Zone 6 (the lowest), was 86%, 87%, 81%, 69%, 54%, and 31%, respectively (p<0.001). Conclusion: This research is the effectiveness crisis of Zahedan's urban management, i.e. the effectiveness of measures to achieve goals (citizen's satisfaction) given confirming the assumptions, proposing to evaluate the efficiency of urban management and specifically reviewing the strategies and policies by the relevant institutions emphasized in this research مقدمه: ادراک و قضاوت شهروندان زاهدانی در مورد کمیت و کیفیت فضای‌سبز، پارک های شهری، آسفالت معابر، نماها، بافت شهری، پاکیزگی و مبلمان شهری، نوعاً تعبیر به ضعف در مدیریت شهر می‌گردد. هدف پژوهش، تحلیل و آزمون وضعیت بحرانی اثربخشی مدیریت شهری و تبیین داوری شهروندان است. داده و روش: این پژوهش کاربردی با پرسش نامه محقق‌ساخته و نمونه‌برداری تصادفی دو‌مرحله‌ای داده‌های آماری 453 نفر از جمعیت بالای 17 سال زاهدان را در شش محدوده (رتبه 1 بالاترین و رتبه 6 پایین‌ترین) گردآوری و با مدل های استنباط ‌آماری ناپارامتریک: تک‌نمونه‌ای‌کای2، کروسکال والیس، کندال‌تائو C، سامرزD و شاپیروویلک تحلیل نمود. یافته‌ها: در مجموع 67 % شهروندان زاهدانی از اداره امور شهر ناراضی و 11 % آن ها نیز رضایت مندی داشتند. میزان عدم رضایت شهروندان از 72 % در زمینۀ کمبود فضاهای‌شهری گذران اوقات‌فراغت تا 66 %، در زمینۀ پاکیزگی و جمع‌آوری زباله نوسان داشت. شاخص نارضایتی در میان پاسخگویان بی‌سواد، زیردیپلم، دیپلم، کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری، با سطح خطای 000/0 به ترتیب 22 % ، 53 %، 62 % ،83 %، 82 % و 100 % بود. پراکنش فضایی این نارضایتی شهروندان در شش محدوده فوق، با خطای 000/0 از محدوده‌ سطح‌یک (بالاترین ‌تراز) تا سطح‌ شش (پایین‌ترین تراز) به ترتیب 86 %، 87 %، 81 % 69 %، 54 %، 31 %، بود. نتیجه‌گیری: این پژوهش صرفاً بحران اثربخشی(Effectiveness) مدیریت ‌شهری زاهدان، یعنی میزان مؤثربودن اقدامات برای دستیابی به اهداف (رضایت مندی شهروندان) را بر مبنای داوری خود شهروندان، آزمون نمود و فرضیه های اصلی پژوهش، یعنی بحران اثربخشی تأیید گردید. لیکن، ضرورتاً باید شاخص کارآمدی مدیریت ‌شهری زاهدان(Efficiency) میزان حداکثر شدن منافع یا خروجی سازمان، با توجه به منابع و امکانات دریافتی نیز پژوهش گردد. اگرچه، داده‌، روش، فرضیه و مدل های تحلیلی خاصی طلب می‌کند. سپس دستگاه مربوطه بر مبنای نتایج حاصل از هر دو پژوهش‌، بازنگری ساختارها، راهبردها، سیاست ها و برنامه‌ها را مدنظر قرار دهد.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4777_4fd8b5b593434dca85c448d689cb5697.pdf

دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 Analyzing the Role of Stakeholders in Promoting Good Governance for Achieving Sustainable Development (Case Study: Zanjan, Iran) تحلیل نقش ذینفعان مؤثر بر حکمروایی خوب در دستیابی به توسعه پایدار (مطالعه موردی: شهر زنجان) 161 174 4778 10.22103/jusg.2025.2150 FA مجید حضرتی دانشجوی دکتری گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. محمدتقی حیدری دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. ماریا فتاحی دانشجوی دکتری گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. Journal Article 2024 07 20 Introduction: Urban governance as an alternative to the traditional model of urban management emphasizes the transition from the role of official structures as the core of decision-making to the role of civil society in exercising democratic rights and performing duties. In this regard, the new urban management approach, the establishment of local, horizontal, and cross-sectoral organizations to achieve the goals of sustainable development and civil society, as well as the division of duties between the central and local governments and the empowerment of citizens are considered basic principles that are incompatible with the central, general, and partial administration systems. Data and Method: The present study was conducted using a descriptive-analytical method to investigate and analyze the role of effective actors in urban governance to achieve sustainable development in Zanjan, Iran. The statistical population included 430,871 citizens of Zanjan, from which a sample of 384 individuals was selected using the Cochran sampling method. Data were analyzed utilizing the one-sample t-test and the partial least squares (PLS) method via SPSS and SmartPLS. Results: The findings revealed that the t-statistic coefficient was -32.25 for urban governance, -25.5 for sustainable development, and 1.57 for the performance of organizations. Moreover, the structural equation modeling (SEM) indicated that governance influenced sustainable development with a path coefficient of 0.550. Considering the performance of organizations as a mediating variable, the role of governance in sustainable development increased by 0.612. Conclusion: The results showed that good governance directly influenced sustainable development at an optimal and ideal level. The mediating variable (performance of organizations) also had an effective role in strengthening good urban governance and subsequently achieving sustainable development.on establishing policies, structures, strategies, programs, facilities, and urban services. مقدمه: حکمروایی شهری به عنوان بدیلی برای الگوی سنتی مدیریت شهری بر گذار از نقش ساختارهای رسمی به عنوان محور تصمیم گیری به سوی نقش یابی جامعه مدنی در اعمال حقوق دموکراتیک و انجام وظایف تأکید دارد. دراین رابطه، نگرش جدید مدیریت شهری، ایجاد سازمان‌های محلی، افقی و فرابخشی به منظور رسیدن به اهداف توسعه پایدار و جامعه مدنی و نیز تقسیم وظایف بین حکومت‌های مرکزی و محلی و صلاحیت دار کردن شهروندان از اصول اساسی محسوب می شوند که با نظام اداری مرکزی، عمومی و بخشی مغایرت دارد. داده و روش: تحقیق حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، به دنبال بررسی و تحلیل نقش کنشگران مؤثر در حکمروایی شهری در دستیابی به توسعه پایدار شهر زنجان است. جامعه آماری شامل شهروندان زنجان به تعداد 430871 نفر است که با روش نمونه‌گیری کوکران 384 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردید. برای تحلیل داده‌ها از آزمون تی تک نمونه‌ای و روش حداقل مربعات جزئی با کمک نرم‌افزارهای SPSS و SmartPLS استفاده شد. یافته‌ها: طبق یافته‌های تحقیق، ضریب آماره t در شاخص حکمروایی شهری 25/32- ؛ توسعه پایدار 5/25- و عملکرد سازمان ها 57/1 است. همچنین، طبق خروجی مدل معادلات ساختاری، نقش حکمروایی در توسعه پایدار برابر 550/0 است. با تأثیر شاخص عملکرد سازمان‌ها به عنوان متغیر واسطه‌ای، نقش حکمروایی در توسعه پایدار برابر 612/0 افزایش یافته است. نتیجه‌گیری: نتایج بیانگر تأثیر مستقیم حکمروایی خوب در توسعه پایدار در حد مطلوب و ایده‌آل است. متغیر واسطه ای (عملکرد سازمان‌ها) نقش سازنده‌ای در تقویت حکمروایی خوب شهری و متعاقب آن دستیابی به توسعه پایدار دارد.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4778_6d2a4c4b4002bb744aa9d5f3a541963c.pdf

دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 Analysis of the Perception Gap in Social Solidarity Among Residents of High-Rise Buildings in the Northern Areas of Isfahan, Iran تحلیل شکاف ادراکی انسجام اجتماعی ساکنان در ساختمان های بلندمرتبه مناطق شمالی شهر اصفهان 175 194 4779 10.22103/jusg.2025.2151 FA مرضیه صداقت کیش دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. حمیدرضا وارثی استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. امیررضا خاوریان گرمسیر استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 2024 10 21 Introduction: High-rise buildings, emerging as a response to increasing urbanization and land scarcity, have gained significant popularity in recent decades. While their growth brought several advantages, it also poses limitations and threats, particularly in social and cultural dimensions. Accordingly, the present study investigated and evaluated the social and cultural life of residents living in high-rise buildings in the northern areas of Isfahan (districts 7, 8, 10, 12, and 14). Data and Method: The study followed a descriptive-analytical, applied approach. Data were collected through library studies and field surveys, including questionnaires administered to residents and experts. The statistical population comprised residents of the northern areas of Isfahan (districts 7, 8, 10, 12, and 14) and specialists in municipal, transportation, and urban planning fields. A sample of 384 residents was randomly selected using Cochran’s formula, and 75 experts were chosen via the Delphi method. Data analysis was conducted using the one-sample t-test, factor analysis, and decision-making techniques – namely SWARA and MABAK. To better represent the status of high-rise construction regarding social and cultural indicators, Geographic Information Systems (GIS), including spatial distribution of hotspots, Inverse Distance Weighting (IDW), and cluster analysis, were employed. Results: The one-sample t-test indicated that the mean scores for all indicators were below the baseline value of 3. This suggests that the social and cultural life of these residents was not in a desirable state. The results of the MABAK model revealed that concerning social and cultural indicators of residing in high-rise constructions, district 8 emerged as the most favorable (eigenvalue:-3.951), followed by district 10 (-4.097), district 7 (-4.344), district 12 (-4.435), and district 14 (-4.825), which ranks the lowest. Conclusion: Overall, the findings suggest that enhancing the quality of life in high-rise buildings in the northern areas of Isfahan can foster a sense of belonging and vitality among residents. مقدمه: ساختمان های بلندمرتبه که نتیجه افزایش شهرنشینی و کمبود زمین مناسب است در دهه های اخیر رواج فراوانی داشته است. به گونه ای که رشد این ساختمان ها در کنار آثار مثبت، با محدودیت ها و تهدیدهایی مانند اجتماعی و فرهنگی مواجه هستند. با توجه به مسئله تحقیق، پژوهش حاضر به بررسی و ارزیابی وضعیت زندگی اجتماعی و فرهنگی ساکنان ساختمان های بلندمرتبه در مناطق شمالی اصفهان (منطقه 7، 8، 10، 12 و 14) می پردازد. داده و روش: روش تحقیق از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی و از نظر هدف، کاربردی میباشد. اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای و میدانی (پرسش نامه شهروندان و متخصصین) جمع آوری شده است. جامعه آماری شامل ساکنان مناطق شمالی اصفهان (منطقه 7، 8، 10، 12 و 14) و همچنین متخصصین حوزۀ مربوطه (شهرداری و راه و شهرسازی) می باشد که به صورت تصادفی ساده از طریق نمونه گیری کوکران، 384 ساکن و همچنین از طریق روش دلفی 75 متخصص انتخاب شدند. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از آزمون تی تک نمونه ای، تحلیل عاملی و تکنیک های تصمیم گیری سوارا و ماباک و جهت نمایش بهتر وضعیت بلندمرتبه سازی در شاخص اجتماعی و فرهنگی، از توزیع فضایی هات اسپات، IDW و تحلیل خوشه ای در قالب GIS استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج حاصل از آزمون تی تک نمونه ای حاکی از آن است که میانگین تمامی شاخص ها از حد مبنای (3) پایین تر است. بنابراین وضعیت زندگی اجتماعی و فرهنگی ساکنین در وضعیت مطلوب نیست. نتایج حاصل از مدل ماباک حاکی از آن است که از نظر زندگی اجتماعی و فرهنگی ساختمان های بلندمرتبه، منطقه هشت با مقدار 951/3- در رتبه اول، منطقه ده با مقدار 097/4- در رتبه دوم، منطقه هفت با مقدار 344/4- در رتبه سوم، منطقه دوازده با مقدار 435/4- در رتبه چهارم و نهایتاً منطقه چهارده با مقدار 825/4- در رتبه آخر قرار گرفته است. نتیجه‌گیری: به طور کلی می توان نتیجه گرفت با ارتقاء کیفیت زندگی در ساختمان های بلند در مناطق شمالی شهر اصفهان می توان حس تعلق و سرزندگی در این ساختمان ها را بالا برد.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4779_1bf79570242bddcc417efda613702f5f.pdf

دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 Urban Resilience Assessment of Region 5 in the Metropolitan City of Tabriz بررسی تاب آوری شهری منطقه 5 کلان شهر تبریز 195 211 4780 10.22103/jusg.2025.2152 FA فیروز جعفری دانشیار گروه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. حسن محمودزاده دانشیار گروه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. نصراله طاهر کلوانق دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Journal Article 2024 08 05 Introduction: Metropolitan cities in the Global South are highly vulnerable to natural hazards and disasters and have low resilience. The city of Tabriz, as a metropolitan area, has become increasingly vulnerable to urban hazards and disasters due to rapid urban growth, population increase, a high rate of migration, land-use changes, and informal settlements. Accordingly, this study assessed urban resilience in region 5 of the metropolitan city of Tabriz, Iran. Data and Method: This study was conducted using a descriptive-analytical methodology and was applied in nature. The required data were collected through library studies and field surveys (questionnaires). The study population consisted of citizens from region 5 of the metropolitan city of Tabriz, numbered 126,124 persons based on the 2016 census. The sample size was estimated to be 342 persons using structural equation modeling (SEM) and the Gamma-exponential method. Data were analyzed via LISREL, SPSS, and ArcGIS. Results: The findings indicated that, in terms of resilience in region 5 of the metropolitan city of Tabriz, the latent social indicator ranked highest with a beta coefficient of 0.384 (33.83%), followed by physical-infrastructural, economic, and institutional-management latent indicators with beta coefficients of 0.305 (26.87%), 0.267 (23.52%), and 0.179 (15.77%), respectively. The neighborhoods of Barinj, Kooshan, Baharan, Nasr, Kooy-e Ostandary, Azad University, Marzdaran, and Kooy-e Sepehr had very high resilience (5). Following that, neighborhoods such as Shahrak Sanati, Fereshteh, and Elahiyeh had high resilience (4). Vali-e Amr, Roshdiyeh, and Bagmisheh Jadid had moderate resilience (3), while Shahrak, Karkaj, Namayeshgah, and Shahrak-e Mosalla had low (2) and very low (1) resilience. Conclusion: This study revealed that the resilience of region 5 in Tabriz is influenced by social, physical-infrastructural, economic, and institutional-management factors. Strengthening social indicators and improving physical-infrastructural status in vulnerable neighborhoods such as Karkaj and Shahrak are particularly crucial. To enhance resilience, it is recommended to focus on increasing social participation, reinforcing infrastructure, and improving management coordination. مقدمه: کلان شهرهای جهان سوم در جهت تاب آوری در برابر مخاطرات و بلایای طبیعی، بهشدت آسیب پذیر بوده و تاب آوری پایینی دارند. کلان شهر تبریز نیز به دلیل رشد سریع شهرنشینی، افزایش میزان جمعیت و مهاجرپذیر بودن آن، افزایش تغییر و تبدیل کاربری اراضی و حاشیه نشینی، در برابر مخاطرات و بلایای شهری بهشدت آسیب پذیر شده است. از این رو، پژوهش حاضر میزان تاب آوری شهری در منطقه 5 کلان شهر تبریز را بررسی می کند. داده و روش: پژوهش حاضر از نظر روش، توصیفی - تحلیلی و دارای ماهیت کاربردی است. داده های مورد نیاز با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و بررسی میدانی (پرسش نامه) گردآوری شده است. جامعه آماری پژوهش، شهروندان منطقه 5 کلانشهر تبریز بر اساس آمار سال 1395 به تعداد 126124 نفر است. حجم نمونه با استفاده از مدل معادلات ساختاری و روش نمایی گاما، 342 نفر برآورد گردید. ابزار تحلیل در این تحقیق SPSS, LISREL و ArcGIS است. یافته‌ها: در تاب آوری منطقه 5 کلان شهر تبریز، شاخص پنهان اجتماعی با ضریب بتای 384/0 (83/33 درصد) در رتبه اول اهمیت و شاخص های پنهان کالبدی-زیرساختی، اقتصادی و نهادی-مدیریتی به ترتیب با ضرایب بتای 305/0 (87/26 درصد)، 267/0 (52/23 درصد) و 179/0 (77/15 درصد) در رتبه های دوم تا چهارم اهمیت قرار دارند. محلات بارنج و کوشن، بهاران، نصر، کوی استانداری، دانشگاه آزاد، مرزداران و کوی سپهر، دارای تاب آوری خیلی زیاد (5)، محلات شهرک صنعتی، فرشته و الهیه دارای تاب آوری زیاد (4)، محلات ولی امر، رشدیه و باغمیشه جدید، دارای تاب آوری متوسط (3) و محلات شهرک، کرکج، نمایشگاه و شهرک مصلی، دارای تابآوری کم (2) و خیلی کم (1) می باشند. نتیجه‌گیری: تاب‌آوری منطقه 5 تبریز تحت تأثیر ابعاد اجتماعی، کالبدی-زیرساختی، اقتصادی و نهادی-مدیریتی قرار دارد. تقویت شاخص اجتماعی و بهبود زیرساخت‌های کالبدی-زیرساختی در محله‌های آسیب‌پذیر همچون: کرکج و شهرک ضروری است. تقویت مشارکت اجتماعی، مقاوم‌سازی زیرساخت‌ها و بهبود هماهنگی‌های مدیریتی برای بهبود تاب‌آوری پیشنهاد می‌شود.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4780_b99fcf94bcb7df5c27ea2797b046c9a1.pdf

دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 An Analysis of the Problems Affecting the Efficiency of the Historical Texture of the Mosque of Bonab Square with a Restoration Approach تحلیلی بر آسیب های اثرگذار بر ناکارآمدی بافت تاریخی میدان مسجد بناب با رویکرد بازآفرینی 213 236 4781 10.22103/jusg.2025.2153 FA داریوش ستارزاده دانشیار گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، تبریز، ایران. لیدا بلیلان اصل دانشیار گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، تبریز، ایران. Journal Article 2024 08 05 Introduction: The historical texture of the Mosque of Bonab Square is exposed to various threats and damages that not only threaten the aesthetic appeal and historical value of this structure, but also affect the cultural identity of the city. Data and Method: The study employed a descriptive survey approach according to its nature and data collection procedure, and was developmental-applied in terms of purpose. To screen the identified variables, the fuzzy Delphi technique was utilized, which confirmed the classification of 23 sub-factors into 6 main factors based on expert consensus. Then, the DANP method, which is a combination of "DEMATEL" and “fuzzy-ANP" techniques, was employed for analysis. The statistical population of the current study comprised 30 experts in urban affairs, municipality, and improvement and renovation, as well as university professors familiar with this subject. Data were collected through questionnaires. Results: The analysis indicated that the environmental dimension with a score of 0.186925 has the greatest weight, followed by the physical dimension with a score of 0.179506, communication (access) with a score of 0.171332, social, economic, and cultural dimensions with a score of 0.17017, urban landscape with a score of 0.161357, and management with a score of 0.126786, ranking second to sixth. Conclusion: The results underscore the significance of prioritizing the identified problems in guiding efforts to restore the damaged texture and reduce its inefficiency. Thus, urban authorities are required to take action based on this prioritization. مقدمه: بافت تاریخی میدان مسجد بناب در معرض تهدیدات و آسیب‌های مختلفی قرار دارد. این آسیب‌ها، نه تنها زیبایی بصری و ارزش تاریخی این بافت را تهدید می‌کنند بلکه هویت فرهنگی شهر بناب را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند. داده و روش: روش پژوهش بر مبنای ماهیت و گردآوری داده ها، توصیفی از نوع پیمایشی و از نظر هدف، توسعه‌ای-کاربردی است. به منظور غربال سازی متغیرهای شناسایی شده، تکنیک دلفی فازی مورد استفاده قرار گرفته و با نظرسنجی خبرگان، دسته بندی 23 زیرعامل کلیدی در بین 6 عامل اصلی، تأیید شده است. سپس با استفاده از روش DANP که ترکیبی از روش «دیمتل» و «ای اِن پی» فازی است مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. جامعه آماری پژوهش حاضر 30 نفر از خبرگان شهری، کارشناسان شهرداری، بهسازی و نوسازی و اساتید آشنا به این موضوع از طریق پرسش نامه گردآوری شده است. یافته‌ها: نشان دهندۀ آن است که بیشترین وزن را بعد زیست‌محیطی با امتیاز (186925/0) دارد و بعد از آن بعد کالبدی با امتیاز (179506/0)، ارتباطی (دسترسی) با امتیاز (171332/0)، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی با امتیاز (17017/0)، منظر شهری (بصری) با امتیاز (161357/0) و مدیریتی با امتیاز (126786/0)، رتبه‌های دوم تا ششم را به خود اختصاص داده است. نتیجه‌گیری: نشان دهندۀ اهمیت و اولویت آسیب‌های شناسایی شده جهت بازآفرینی بافت و کاهش ناکارآمدی آن است که در این رابطه، مسؤلان شهری باید با توجه به این اولویت‌بندی، اقدام نمایند.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4781_e1b171702942fca70de34f31e7f92d99.pdf

دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 Explaining the effect of the physical environment quality on walking and social interactions in urban streets (Case study: Shariati Street, Babol) تبیین تأثیر کیفیت محیط کالبدی بر پیاده‌روی و تعاملات اجتماعی در خیابان‌های شهری (محدوده مورد مطالعاتی: خیابان شریعتی بابل) 237 260 4782 10.22103/jusg.2025.2154 FA زهرا طهماسب نیا دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران. ابوالفضل دهقان منگابادی استادیار گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران. سارا دادپور استادیار گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران. 0000-0002-9628-9202 Journal Article 2024 08 19 Introduction: Creating suitable urban environments to encourage walking and social interactions is a key strategy for enhancing environmental quality in cities. Walking not only affects health but also reduces traffic and pollution. Shariati Street in Babol, as one of the city's main thoroughfares, faces traffic problems and lacks a separate pedestrian path. This study examines the impact of street physical quality on walking and social interactions to create a standard environment through proper planning. Data and Method: Data were collected through searches in various databases and field observations. The reliability and validity of the questionnaires were confirmed using Cronbach's alpha and expert opinions. Data analysis was performed using descriptive, inferential statistical methods, and structural equation modeling with the help of SPSS version 27 and PLS version 3 software. Results: The findings of the study indicate that physical environmental quality has a positive and significant impact on walking and social interactions. High-quality environments encourage more walking, and walking also positively affects social interactions. Additionally, walking acts as a mediating variable in the relationship between physical environmental quality and social interactions. Conclusion: Physical environmental quality affects social interactions both directly and indirectly through increased walking. Improving the quality of urban streets can contribute to increased social interactions and walking, and is beneficial in designing public spaces to enhance citizens' quality of life. مقدمه: ایجاد محیط‌های شهری مناسب برای تشویق پیاده‌روی و تعاملات اجتماعی، یک استراتژی اصلی برای ارتقای کیفیت محیط در شهرها است. پیاده‌روی نه تنها بر سلامت تأثیر می‌گذارد بلکه ترافیک و آلودگی را کاهش می‌دهد. خیابان شریعتی بابل به عنوان یکی از شریان‌های اصلی این شهر با مشکلات ترافیکی مواجه است و فاقد مسیر جداگانه برای پیاده‌روی است. این تحقیق به بررسی تأثیر کیفیت کالبدی خیابان‌ها بر پیاده‌روی و تعاملات اجتماعی می‌پردازد تا با برنامه‌ریزی مناسب بتوان محیطی استاندارد ایجاد کرد. داده و روش: داده‌ها از طریق جست‌وجو در پایگاه‌های مختلف و برداشت‌های میدانی جمع‌آوری شده‌اند. پایایی و روایی پرسش نامه‌ها با استفاده از آلفای کرونباخ و نظر متخصصان تأیید شده است. تحلیل داده‌ها با روش‌های آماری توصیفی، استنباطی و مدل ساختاری معادلات به کمک نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس‌اس نسخه 27 و پی‌ال‌اس نسخه 3 انجام شده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که کیفیت محیط کالبدی تأثیر مثبت و معناداری بر پیاده‌روی و تعاملات اجتماعی دارد. محیط‌های با کیفیت بالا، افراد را به پیاده‌روی بیشتر ترغیب می‌کنند و پیاده‌روی نیز بر تعاملات اجتماعی تأثیر مثبت دارد. علاوه بر این، پیاده‌روی به عنوان یک متغیر میانجی در رابطه بین کیفیت محیط کالبدی و تعاملات اجتماعی عمل می‌کند. نتیجه‌گیری: کیفیت محیط کالبدی هم به طور مستقیم و هم غیرمستقیم از طریق افزایش پیاده‌روی، بر تعاملات اجتماعی تأثیر می‌گذارد. بهبود کیفیت خیابان‌های شهری می‌تواند به افزایش تعاملات اجتماعی و پیاده‌روی کمک کند و در طراحی فضاهای عمومی برای ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان مفید باشد.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4782_14b8975d9d975b3be9caceea9fc06d1f.pdf

دانشگاه شهید باهنر کرمان جغرافیای اجتماعی شهری 2645-7784 12 1 2025 03 21 Explaining the Design Framework of Women-Friendly Urban Spaces in Iran (Case Study: Urban Streets of Kerman) تبیین چارچوب طراحی فضای شهری دوستدار بانوی ایرانی (مطالعه موردی: خیابان‌های شهری کرمان) 261 277 4783 10.22103/jusg.2025.2155 FA المیرا ثانی کرمانی دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. نیما جهان بین استادیار، گروه شهرسازی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. محمد قاسمی سیانی استادیار، بخش مدیریت و برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی، جهاد دانشگاهی، تهران، ایران. 0000-0001-9038-1537 Journal Article 2024 08 22 Introduction: Women constitute half of the users of urban spaces and have the right to access these spaces equally with men. However, since there are significant differences between men and women in needs, perceptions of the environment, and behavioral patterns in urban spaces, ignoring these differences may limit women’s presence in public spaces. Data and Method: This study aimed to explain the design framework of women-friendly urban spaces, focusing on urban streets in Kerman. The study employed a descriptive-analytical method, utilizing field interviews and questionnaires through the Delphi technique. The research population comprised 16 university professors, planners, and municipal managers, selected using purposive and snowball sampling. Results: The findings indicated that designing women-friendly streets, while considering causal and interactive conditions as well as intervening and contextual factors, can increase women’s presence in streets and promote greater interactions in a social context with other citizens. These interactions contribute to women's sense of peace and satisfaction. Conclusion: Urban design must prioritize security and safety while addressing the elimination of defenseless and dilapidated urban spaces as fundamental components of designing women-friendly streets. Accordingly, the components of urban design are categorized into three dimensions, including legislation, structural development, and functionalism. مقدمه: زنان به عنوان نیمی ‌از بهره برداران فضاهای شهری، حق دارند همانند مردان از فضاهای ‌شهری استفاده کنند. اما از آنجایی که نوع نیازها، نحوه ادراک محیط و در نتیجه الگوهای رفتاری زنان و مردان در فضاهای شهری، تفاوت‌های معناداری دارند، لذا نادیده انگاشتن تفاوت‌ها ‌می‌تواند حضور زنان را در فضاهای عمو‌می‌ محدود نماید. داده و روش: هدف این مقاله تبیین چارچوب طراحی فضاهای شهری دوستدار بانوان با تأکید بر خیابان‌های شهری در شهر کرمان است. بدین منظور، با روش توصیفی- تحلیلی و با مصاحبه میدانی و ابزار پرسش نامه در روش دلفی به دنبال بررسی موضوع پرداخته است. جامعه آماری تحقیق 16 نفر از اساتید دانشگاه، برنامه‌ریزان و مدیران شهرداری هستند که با روش هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان داد که پیامدهای طراحی خیابان دوستدار بانوان بر اساس شرایط علی و تعاملی و همچنین تحولات مداخله‌گر و زمینه‌ای باعث گسترش حضور بانوان در خیابان و تعامل بیشتر آن ها در یک بستر اجتماعی با سایر شهروندان خواهد شد. این تعاملات به حس آرامش و احساس رضایت بانوان منجر ‌می‌شود. نتیجه‌گیری: بر همین اساس، در طراحی شهری امنیت و ایمنی و حذف فضاهای بیدفاع و مخروبه شهری از الزامات اصلی طراحی یک خیابان دوستدار بانوان محسوب ‌می‌شود که در اولویت اول چارچوب طراحی‌های شهری قرار می‌گیرد.بر همین اساس مؤلفه‌های طراحی شهر در سه بعد قانون گذاری، بعد ساختارسازی و بعد کارکردگرایی دسته‌بندی شده‌اند.

https://jusg.uk.ac.ir/article_4783_c429ef4ce25d51b6db209c611cd9cc17.pdf